Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen Ulusal Biyolojik Çeşitlilik Envanter ve İzleme Projesi kapsamında Malatya’da nesli tehlike altında bulunan bazı endemik türler 2016 yılında koruma altına alınmıştı. Bu türler arasında Iris Peshmeniana (Peşmen Navruzu), Ornithogalum Malatyanum ve Hypericum Malatyanum da yer alıyor.
Malatya’nın Yeşilyurt ilçesinde yaklaşık bin 400 rakımlı bölgelerde doğa yürüyüşü yapan Hüseyin Gülfırat, yer yer kar örtüsünün bulunduğu alanda açan çiçekleri fark etti. Daha sonra bitkinin koruma altındaki Peşmen Navruzu olduğunu öğrendiğini belirten Gülfırat, bölgenin yüksek rakımı nedeniyle bitkinin geç çiçek açtığını ifade etti.
Malatya Doğa Koruma ve Milli Parklar Şube Müdürlüğü yetkilileri, Peşmen Navruzu’nun yalnızca Malatya’da yetişen lokal endemik bir tür olduğunu ve “CR” seviyesinde yani kritik derecede tehlike altında bulunduğunu açıkladı. Yetkililer, bitkinin genellikle nisan ayında çiçek açtığını ancak 2026 yılında hava şartları nedeniyle çiçeklenmenin nisan ayı sonlarına sarktığını belirtti.
Türün korunmasına yönelik izleme çalışmalarının sürdüğünü kaydeden yetkililer, kurum izni olmadan gerçekleştirilecek biyokaçakçılık faaliyetlerine karşı 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 20. maddesi kapsamında 699 bin 245 TL idari para cezası uygulandığını bildirdi.
Bitkiyi görüntüleyen Hüseyin Gülfırat ise, “Yüksek rakımlı bölgelere zaman zaman kar görmek amacıyla çıkıyorum. Tesadüfen gördüğüm bu bitkinin daha sonra Peşmen Navruzu olduğunu öğrendim. Endemik ve koparılması yasak bir tür olduğunu öğrendim” dedi. (İHA)