Birçok medeniyete ev sahipliği yapan Malatya’da birbirinden değerli eserler, geçmişten günümüze ulaşabilmiş vaziyette. Bunların çoğu koruma altına alınırken daha keşfedilmemiş birçok eser de, yapı da günümüzde hala mevcut.
JUSTİNİANOS ZAMANINDA SURLAR EN SON ŞEKLİNİ ALDI
Bu yapılardan biri de Malatya’nın Battalgazi ilçesinde bulunan ve koruma altına alınan Eski Malatya Şehir Surları. Eski Malatya Şehir Surları bu bağlamda geçmişten günümüze ulaşabilmiş değerli bir yapı olarak karşımıza çıkmakta. Roma İmparatoru Titus (79-81) zamanında Lejyon Karargâhının (XII. Lejyon) yapımı ile başlayan Battalgazi ilçesine tarihi, kültürel ve turistik açıdan da değer katan Eski Malatya Şehir Surları’nın inşaatı, Traianus (98-117) tarafından genişletilerek devam ettirilmiştir. I.Constantinos (363), saltanatı döneminde surların yapımını hızlandırmış; Justinianos (Jüstinyen) zamanında (527-565) ise surlar en son şeklini almıştır.
SURLARIN 11 KAPISI BULUNMAKTA
Beşgen bir plan üzerine kurulmuş olan surların sonradan yapılan tamirlerde zarar gören kısımları kesme taşlarla takviye edilmiştir. Battalgazi şehir surlarının, Alacakapı, Sıptırızkapı, Müşakkapı ve Pazarkapı gibi kent tarihinde önemli olaylara şahitlik etmiş olan toplam 11 kapısı bulunmaktadır. Bu kapıların 5’i doğuda, 1’i kuzeyde, 1’i batıda, 4’ü de güneyde bulunmaktadır.
EVLİYA ÇELEBİ’NİN SEYAHATNAME’SİNDE DE ADI GEÇMEKTE
Evliya Çelebi, Seyahatname’sinde şehir surlarının doğu ve güney cephelerinde 24 adet, kuzey ve batı cephelerinde ise 23 adet kule ve burç bulunduğunu ifade etmektedir. Seyahatname’de, Halife Harun Reşid’in çok para harcayarak surları yeniden yaptırdığı bilgisi de verilmektedir. Doğanşehir’deki Zibatra Kalesi’nin Harun Reşid tarafından yaptırılmış olması, Evliya Çelebi’nin bu yazdıklarını doğrular niteliktedir. Evliya Çelebi, surların uzunluğunun 5100 adım olduğunu bildirmektedir.
NASIL GİDİLİR?
Battalgazi ilçesine bağlı Eskimalatya merkezinde yer alan surlar, Malatya şehir merkezine de yaklaşık 10 km’lik bir mesafede bulunmaktadır. Şehir merkezi Çevre Yolu üzerinden toplu taşıma araçlarıyla kolaylıkla ulaşım sağlanmaktadır.
MUHABİR: HANİFE SARI