Çiftçi ve üreticilerin son zamanlarda kayısı fiyatlarındaki düşüşe tepki göstermiş, çeşitli eylemler yaparak Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) kuru kayısı alımı yapmasını istemişlerdi. Önceki gün ise TMO tarafından kuru kayısı taban fiyatı ile kayısı alımı yapılacağı duyuruldu. Çiftçilere bir müjde niteliğinde duyurulan bu gelişmeyle ilgili Malatya Sonmanşet gazetesine değerlendiren Malatya Ticaret Borsası (MTB) Başkanı Ramazan Özcan, önemli açıklamalarda bulundu.
Kayısıda uzun zamandan bu yana iyi bir fiyat politikasının yakalandığını hatırlatan Özcan, 2020 yılında lisanslı deponun oluşturulmasıyla birlikte Toprak Mahsulleri Ofisi’nin ürün alım kararını Bakanlar Kurulu tarafından çıkartıldığını anımsattı.
“BU YIL TAHMİNİ REKOLTEMİZDE BİR ARTIŞ SÖZ KONUSU”
“O dönem bu kararı almak gerçekten zordu” diyen Özcan, şunları kaydetti:
“Bir taraftan lisanslı depoyu inşa ederken bir taraftan da lisanslı deponun tamamlayıcı unsurlarından birisi Toprak Mahsulleri Ofisi’nin ürüne müdahale etme kararıydı. Bu kararı aldırmada emeği geçen herkese teşekkür etmek gerekiyor. Ondan sonra 2 yıl art arada özellikle mahsulde tahmini rekoltelerimizde bir gerileme yaşadık. Bu gerileme nedeniyle de Toprak Mahsulleri Ofisi’nin ürüne müdahale etmesini gerektirecek bir durum oluşmadı. Çünkü piyasa kendi kendisini regüle etti ve fiyatlarda artış yaşandı. Fakat bu yıl tahmini rekoltemizde bir artış söz konusu. Dünyada bir ekonomik kriz dalgalanması var. Ürün ihracatını gerçekleştirdiğimiz ülkelerde sıkıntılar oluştu. Son yıllara baktığımız ihracatımızda miktar olarak bir gerileme yaşandı. Bunun üzerine bir de Orta Asya krizi yaşadık. Türkiye’de enflasyon karşısında üretim maliyetleri arttı. Dolayısıyla üretici ciddi bir krizle karşı karşıya kaldı. Kayısı fiyatlarında da bir gerileme olunca üretici bundan olumsuz etkilendi. Haziran ayından bu zamana kadar Bakanlık ve Toprak Mahsulleri Ofisi yetkililerimizle görüşmeler yapıyorduk. Krizin geldiğini her fırsatta ifade ettik. Biz enflasyonla karşısında Türk lirasındaki değersizleşmenin üreticiyi zor durumda bıraktığını dile getiriyorduk. Toprak Mahsulleri Ofisi’nin ürüne bu yıl mutlaka müdahale etmesi gerektiğini her fırsatta dile getirdik. Ancak bunu talebimizi bir şov malzemesi haline getirmedik. Bu çok önemliydi. Ben her fırsatta ifade ediyorum, kayısı üzerinde şov yapılmasına izin veren bir ürün değil. Bu ürün Malatya’nın ekonomik ve sosyal anlamda önemli bir değeri. Söylemlerimize, davranışlarımıza özen göstermemiz gerektiğini söylüyorduk. Toprak Mahsulleri Ofisi de yaklaşık 4 aydır, ciddi manada bir takip sürdürüyor. Günlük alım fiyatları, üretim maliyetleri takip ediliyor. Bizimle, tacir, üretici ve tüccarla da iletişim halindeydi. Biz de her fırsatta Bakanlar Kurulu’na, Maliye Bakanlığına ürünün geriye gitmemesi açından Toprak Mahsulleri Ofisi’nin ürüne müdahale etmesi talebimizi ilettik. Toprak Mahsulleri Ofisi de uzun zamandır yaptığı çalışmanın sonucunda ürüne müdahale etme kararlılığını gösterip, referans fiyatlarıyla dün ortaya bir kararlılık koydu. Bu gelecek yıl açısından çok önemliydi.”
“ÇİFTÇİMİZE HAYIRLI OLMASINI TEMENNİ EDİYORUM”
Açıklanan fiyatlara itiraz edilebileceğini kaydeden Özcan, “Toprak Mahsulleri Ofisi üreticinin de, piyasaların da bununla ilgili öngörülerini netleştirdiği zamanlarda bu ürüne müdahale etme kararlılığını bundan sonra da gösterecektir. Bu yıl da özellikle üreticiye ‘Ben buradayım, rahat olun, korkuya ve endişeye gerek yoktur. Bu ürüne sahip çıkılması gerektirdiği gerektiği dönemde de fiyat politikamızla piyasaları yönetecek, yönlendirecek her türlü aktörlüğe hazırız’ diyerek tekrar uzun bir aradan sonra ürüne müdahale etme kararlılığıyla ortaya çıktı. Ben bu durumu önemsiyorum, önemli buluyorum. Fiyatlara itiraz edilebilir. Ama burada biz fiyat belirleyen, referans fiyatlarını dikte edebilecek durumda değiliz. Ama biz ürüne müdahale edilmesi hususunda yetkililere gereğini söyledik. Ben ürünün daha yüksek fiyatlara alınmasını, üreticinin mağduriyetlerini ortadan kaldıracak fiyatlara satılmasını isterim. Yapılan bu müdahalenin ve açıklanan bu rakamın memleketimize, çiftçimize hayırlı olmasını temenni ediyorum” açıklamasında bulundu.
“GEÇİCİ BİR PROBLEM OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM”
Kayısının bir ihracat ürünü olduğunu söyleyen Özcan, “Kuru kayısı fiyatı elbette ki önemli. Ama TMO’nun müdahale etmesi kararı önemli. Müdahale edilen fiyat aralıklarına bakıldığı zaman TMO, ürün maliyeti ve çiftçinin kazancı endeksi üzerinden gidiyor. TMO da mutlaka yetkili yerlerden maliyetlere çalışmıştır. Ama üreticinin asıl yaşadığı sorunun merkezinde enflasyon ve paranın ciddi manada değer kaybı ve maliyetlerin artışı var. Ben bunun geçici bir problem olduğunu düşünüyorum. Ekonomik veriler iyileştikçe, enflasyon ortadan kalktıkça, üretim maliyetleri düştükçe sağlıklı bir alana doğru gideceğiz. Buradan sadece bir pencereden bakamayız. Bu konuda birçok denklem var. Kur bazında baktığınız zaman dolar enflasyonunu da dikkate almak zorundayız. Çünkü bu bir ihracat ürünü. Dolar bazında bakıldığında kayısıda ciddi anlamda krize neden olabilecek bir gerileme söz konusu değil. Ama Türk lirası bazında bakıldığında ciddi anlamda bir üretici mağduriyeti olduğunu görüyoruz. Ben bu alımın çok önemli olduğunu ifade etmek istiyorum” şeklinde konuştu.
DEĞERLENDİRMELER DİKKATLİ YAPILMALI
Açıklanan fiyata da değinen Özcan, “fiyat politikasındaki en çok gerileyen kayısı fiyatı 8 numara. Devletin 8 numara için açıkladığı rakama biraz dikkat edin. 8 numaraya açıkladığı rakam gerçekten çok iyi. Yani burada bence en çok onu regüle etmiş oluyor. Ama diğerleri de zaten piyasa fiyatlarına çok yakın bir fiyatta. Ama biz de devlete fiyat dikte edecek bir durumda değiliz. Biz öyle bir kurum değiliz. Bu yılki müdahale gelecek yıllar için, bizim ve üreticiler açısından çok önemli. Dolayısıyla bir konuyu değerlendirirken çapın daraltılmaması gerekiyor. Çünkü hayat devam ediyor. belki gelecek yıl çok fazla bir rekolte gelecek ve daha büyük mağduriyetlere kapı aralayacak birtakım sakıntılar olabilecekti. Bunun önünü Toprak Mahsulleri Ofisi kesmiş oldu” dedi.
“ENDİŞELERİMİZİ DİLE GETİRDİK”
Başarının herkesin başarısı olduğunu ifade eden Özcan, “Bu başarı hepimizin, bütün Malatya’nın başarısı. Hepimiz belirli noktalarda, belirli yerlerde bu husustaki endişelerimizi dile getirdik. Bir kamuoyu oluştu. Kamuoyu oluşunca da buna kayıtsız kalınmadı. Sivil toplum örgütlerimiz, siyasetçilerimiz düşüncelerini dile getirdiler. Daha iyisi olur muydu, evet olabilirdi. Haziran ayında bu sorunu çözüp, birlikte hareket edeceğimiz bir alan oluşmadı. Orada bir eksiklik vardı. Burada en çok kendisine görev düşen gereken iktidar partisi il başkanıydı. İl Başkanı bu hususta çok kayıtsız kaldı. Siyasi olarak milletvekillerimiz topyekûn STK’larla birlikte Tarım ve Orman Bakanına, Cumhurbaşkanına gitmeliydi, olmadı. Kamuoyu oluşmasında en etken faktör STK’lardı” diye konuştu.
Muhabir: Tahir Özçelik