Türkiye’de üniversite sayısı arttı, ancak bilimsel kalite ve akademik liyakat tartışmaları sona ermedi. Kapatılan bölümler, tartışmalı akademisyen alımları ve denetim eksiklikleri gündemdeki yerini korurken, şimdi de üniversitelerin 3 yılda tamamlanması planlanıyor. Yükseköğretimde yıllardır biriken sorunlar çözülmeden eğitim süresini kısaltmak, yeni bir reformdan çok mevcut sorunların üzerini örtme riskini taşıyacağı ileri sürülürken, konuyla ilgili Malatya Sonmanşet gazetesine konuşan Anadolu Eksen Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Kenan Akdoğan önemli açıklamalarda bulundu.
Gelinen süreçte her ile üniversite açmanın, tabela üniversitesinden öteye gitmeyen kurumları çoğaltmanın faturasının ağır olduğunun görüldüğünü belirten Anadolu Eksen Sendikası Genel Başkan Yardımcısı Kenan Akdoğan, öyle ki bazı üniversitelerin akraba-tanıdık çiftliğine döndüğünü belirtti.
Akdoğan, bu üniversitelerin rektörlerinin bu durumu savunma pozisyonuna geçtiğini kaydederek, akraba atamalarını istediği gibi yapabileceklerini, buna kimsenin karışamayacağını adeta haykıran üniversite yöneticilerinin olmasının milleti derinden üzen gelişmeler olduğunu söyledi.
“KAPATILAN LİSANS VE ÖNLİSANS SAYISI YADSINAMAYACAK KADAR ÇOK”
“Bu tarz akraba alımlarının, adrese teslim akademisyen alım ilanlarının karşısında YÖK’ün üç maymunu oynaması aziz milletimizin dikkatinden kaçmamıştır” diyen Akdoğan, “Devletimiz tarafından her ile bir üniversite söylemiyle çıkılan ve yüksek ülküler yüklenen, bilimsel beklentinin de yüksek olduğu bu kurumlar denetimsizlikten uzak, bilimin derdest edildiği, dünya standartlarına göre uluslararası bilimsel makalelerin sayısının yok denecek kadar az olduğu kurumlar haline gelmektedir. Özellikle son birkaç yılda kapatılan lisans ve önlisans sayısı yadsınamayacak kadar çoktur. Peki şimdiye kadar buralara atanan ve öğrencisi kalmayan akademisyenler, yapılan binalar, masraflar ne olacak? YÖK Başkanı Sayın Özvar’ın cevaplaması gereken sorular bunlarla da sınırlı değildir” şeklinde konuştu.
Yükseköğretim Kurulu Başkanı Prof. Dr. Erol Özvar’ın en son olarak 4 yıllık fakülte süresini günah keçisi ilan ettiğini savunan Akdoğan, üniversitelerdeki 4 yıllık lisans eğitiminin gelecek birkaç yıl içinde 3 yıla düşürülmesi için bir çalışma yürüttüklerini ilan ettiğini kaydetti.
“UYGUN FORMÜLLER MASAYA YATIRILABİLİR”
Bu adımın hüsranla sonuçlanmamasını temenni eden Akdoğan, “Bizim kaygımız 4 yıllık fakültelerin 3 yıla düşürülmesiyle Batı ve diğer dünya ülkelerindeki denkliğin bozulup bozulmayacağıdır. Sayın Özvar, bu konuyla ilgili Avrupa standartlarında olduğu gibi lisans eğitiminin 180 kredi üzerinden 3 yılda tamamlanabileceği bir modelin planlandığını belirtmiştir. Umarız ki bu adım da hüsranla sonuçlanmaz, vatan evlatları bu konuda mağduriyet yaşamazlar. Bulunan bu formüle gerekçe olarak ise 12 yıllık zorunlu eğitimin üzerine 4 yıllık üniversite eğitiminin gençlerin en verimli çağlarını alıp götürdüğü ve böylece gençlerin hayata geç atıldıkları gerekçesidir. Bununla ilgili zorunlu eğitim kademesinde düzenleme yapılabilir. Zorunlu eğitimde 5+3 sistemine dönülebilir, meslek liselerinin ortaokul kısımları yeniden açılabilir. Liseler yeniden 3 yıla indirilebilir ya da liselerin 4. yılında üniversite geçişi için programlama yapılabilir veya liselerin 4. yılı üniversite 1. sınıf eğitimine entegre edilebilir. Bu ve bunun gibi konularda uygun formüller masaya yatırılabilir” ifadelerine yer verdi.
Asıl üzerinde durulması gerekenin 4 yıllık üniversite eğitiminin kaliteli olup olmadığı konusu olduğunu söyleyen Akdoğan, Türkiye'de üniversitelerin sadece meslek kazandıran bir kurum olarak mı görüldüğünü sorarak, üniversitelerin aynı zamanda düşünme, araştırma, tartışma ve kültürel gelişim ortamını yani hür düşüncenin merkezi olduğunu kaydetti.
“ÇOĞU BÖLÜM BİR NEVİ YÜKSEK LİSE”
Akdoğan, Özvar'ın üzerinde durduğu önemli noktanın ise gençlerin hayata geç atıldığı fikri olduğunu belirterek şunları dile getirdi:
“Süreyi azaltırken bu tarafın zayıflaması riski olabilir. Asıl cevaplanması gereken, üzerinde durulması gereken nokta Türkiye’deki 4 yıllık üniversite eğitimi gerçekten de 4 yıllık kaliteli bir eğitim olup olmadığıdır. Bu açıdan bakıldığında da Sayın Özvar’ın eleştirisini tamamen haksız saymak da istemiyoruz. Çünkü birçok bölümde öğrenciler ilk iki yılda genel kültür ve birbirini tekrar eden derslerle oyalanıyor. Hatta bazı fakültelerde ders yükünün aşırı ama derinliğin ise yüzeysel olduğu gerçeği inkâr edilemez. Yani ders fazla, uzmanlaşma sınırlı. Çoğu bölüm bir nevi yüksek lise. Ancak teoride ön plana çıkarılan Avrupa örneği, tam olarak anlatıldığı kadar basite indirgenebilir mi? Toplumda oluşturulmaya çalışılan ‘Avrupa’da eğitim 3 yıl, o halde bizde niçin olmasın? Bu bir devrim’ algısının da anlamı yoktur. Pratikte bakıldığında oluşturulmaya çalışılan algı teorik olarak denklik alınabilir. Ancak uygulamada ne tür sorunları çıkacağı muammadır. Asıl endişemiz de burada başlamaktadır. Zaten birçok ülke sadece yıl sayısına odaklanmaz. Programın içeriği, uygulama esasları ve saati, laboratuvar yükü, yerinde öğrenme ve de uzmanlık seviyeleri dikkate değer kriterlerdir. Yani hukuken denklik mümkün olsa da pratikte ek koşullar ortaya çıkacaktır. Bu bağlamda ders yükünün azaltılması formülü sihirli bir değnek değildir. Etraflıca düşünülerek karar vermek ülkenin çıkarına olacaktır.”
Öğretmenlik mesleği açısından bakacak olunursa birçok eğitim bilimcisinin yeni mezunların sınıf yönetimi ve uygulama becerilerinde eksiklikler olduğu gerçeğini vurguladığını ifade eden Akdoğan, dolayısıyla sürenin kısalırken uygulamanın artmadığını tam tersine uygulama azalacaksa kalite düşmesinin tesadüf olmayacağını söyledi.
AKDOĞAN’DAN ‘BOLOGNA’ SİTEMİ VURGUSU
Akdoğan, bunun tam tersi olur da süre azalıp uygulama artarsa daha iyi sonuçlar elde edilebileceğini belirterek, “Gereksiz ders yükleri azaltılıp uygulamanın artırıldığı, bütün bölümleri 3 yıla indirmek yerine 4 yıl ya da tıp fakülteleri gibi hayati öneme sahip bölümlerin 6 yıl süresi olduğu gibi bırakıldığı formüller masaya yatırılabilir. Gerçek manada Avrupa’daki Bologna mantığıyla hareket edilip güçlü bir staj, sektörel bazda uygulama sistemi yapılacak olursa 3 yıllık sistem verimli olacaktır. Kısaca 3 yıllık üniversite fikrine karşı olmamakla beraber, olası aynı kalıp düşünceyle bütün bölümlere yaklaşılması fikrine karşıyız” ifadelerini kullandı.
MUTLU SARIGÜL