“Dirençli Şehirler Dirençli Gelecek Depreme Dirençli Geleceği Tasarlamak” konferansı İnönü Üniversitesi Kampüsü Sağlık Kültür Spor Daire Başkanlığı Konferans Salonunda gerçekleştirildi.
Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren Malatya Girişimci İş İnsanları Derneği (MAGİNDER) Başkanı Salih Karademir, “Bizim her zaman depreme hazır olmamız lazım. Bununla ilgili daha bilinçli bir toplum, daha bilinçli bir geleceğin olması lazım. Bununla ilgili biz neler yapabiliriz diye bugün bu konferansı düzenlemek istedik. İnşallah güzel günler bizi bekliyor” ifadelerine yer verdi.
“TÜRKİYE DEPREM KAYNAKLI CAN KAYIPLARINDA DÜNYADA 3. SIRADA YER ALIYOR”
Akabinde söz alan Japon Deprem Uzmanı Yoshinori Moriwaki ise “Şimdi Türkiye ve Japonya yani biz deprem ülkeleriyiz artık bunu kabul etmek lazım. ‘Allah korusun deprem gelmesin’ diye söylemek yerine artık deprem geliyor depremde fazla hasar olmasın diye çalışmak lazım. Ancak sarsıcı olan şu ki; Türkiye deprem kaynaklı can kayıplarında dünyada 3. sırada yer alırken, Japonya 7. Sırada. Türkiye’nin 6 tane levhası var, Japonya’nın da 4 tane levhası var. Türkiye’nin fay hattı karışık demektir bu” şeklinde konuştu.
“MALATYA’DA BÜYÜK DEPREM BEKLENMİYOR”
Malatya’da kırılmayan fay hatlarının da olduğunu belirten Yoshinori Moriwaki, “Malatya’da daha kırılmayan fay hattı var ama kısa ve ince. Bunun için büyük deprem beklenmiyor. Ara ara deprem oluyor ama 2023'ün artçı depremleri oluyor. Deprem ne kadar uzunsa etkisi o kadar sürer 5 sene 10 sene bu böyle devam eder. Onun için arada 4 büyüklüğünde 5 büyüklüğünde depremler olabilir. Bu da 2000 yılından önce yapılan binalarda, ruhsatsız, kaçak yapılarda, yumuşak zeminde ve zemin etüdünün yapılmadığı binalarda sıkıntı yapabilir” diye konuştu.
“CAN KAYBI ÇOK BUNU HEP BERABER ÇÖZMEK LAZIM”
Depremde yaşanan can kayıplarında dikkat çeken Yoshinori Moriwaki, “Dünyada en büyük deprem 1960'da Güney Amerika'daki Siri'de 9.5 büyüklüğünde oldu. 5 büyüklüğünde bir deprem kaç yılda bir oluyor bir ülkede diye baktılar en fazla Çin'de olduğu ortaya çıktı, Japonya 4. ve Türkiye 6.ülke oldu. Maraş'ın 1. depremi Hiroşima atomik bombadan 17 kat büyük bir enerjiyi patlattı. Aslında benim hesabıma göre 7.7 değil 7.9 gibi olabilir diye düşünüyorum. Depremlere can kaybı açısından bakarsak, Türkiye dünyada 3’üncü oluyor. Evet, o 99'un depreminde rahmetli Ahmet Mete Işıkara vardı. O deprem dede söylüyor “Deprem insanı öldürmedi. Bina öldürdü.” Evet, bu tabloyu bunu gösteriyor. Türkiye deprem ülkesi ama çok büyük depremi de yok, çok sayısı da yok. Ona rağmen can kaybı çok. Bunu hep beraber çözmek lazım” cümlelerine yer verdi.
“TÜRKİYE’DEKİ 21 MİLYONU AŞKIN YAPI STOKUNUN YÜZDE 50’Sİ KAÇAK”
“Malatya iyi gidiyor diye söyleyebilirim” diyen ve sözlerine yapı denetim sistemi ile devam eden Yoshinori Moriwaki, son olarak şunları söyledi: “99'un depremden sonra yani o anda İzmit, Yalova tarafında lüks binalar çöktü. Orada malzemeden çalındı veya doğru düzgün yapılmadı. Bunun için Devlet tarafından yapı denetim sistemi 2001'de başladı ve 2011'e kadar tamamen birinci tehlikeli bölgede yapı denetimi sistemi başladı. 2001 yılında yürürlüğe giren 4708 sayılı Yapı Denetim Kanunu başlangıçta sadece 19 ilde uygulandı. İlk Pilot İller: İstanbul, Ankara, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Hatay ve Gaziantep gibi 19 şehir. Denetimsiz Kalan Riskli Bölgeler: 2011 yılına kadar Amasya, Bingöl, Erzincan, Bartın, Burdur, Kahramanmaraş, Muğla, Muş ve Van gibi birinci derece deprem bölgelerinde binalar yapı denetim şirketlerince denetlenmedi. Tüm Türkiye Kapsamı: Ülke genelinde tam denetime ancak 2011 yılı itibariyle geçilebildi. Türkiye’deki 21 milyonu aşkın yapı stokunun yüzde 50’si kaçak. Teknoloji kullanımı konusunda sınıfta kaldı. Türkiye’de sismik izolatör ve güçlendirme çalışmaları neredeyse sadece hastanelerde sınırlı kalıyor. Japonya’da bu sistemler; okullar, devlet binaları, konutlar ve hatta müzeler gibi her türlü yapıda standart olarak kullanılıyor. Türkiye tarihiyle zengin bir ülke ama Hatay’a yazık oldu, tarih yerle bir oldu.”
HANİFE SARI