Yaklaşık 1.037 kilometrekarelik bir alanı kaplayan Arguvan, Malatya il merkezine 64 kilometre uzaklıkta yer alıyor. Doğuda Arapgir, batıda Hekimhan, kuzeyde Sivas’ın Divriği ilçesi, güneyde ise Malatya merkez ve Elazığ topraklarıyla çevrili olan ilçe; dağlık ve engebeli yapısıyla Doğu Anadolu Bölgesi’nin tipik coğrafi özelliklerini taşıyor.
TARİH SAHNESİNDEKİ YOLCULUĞU BİN YILLAR ÖNCESİNE UZANIYOR
Morhamam ve Karahüyük köylerinde yer alan höyükler ile Karababa harabelerinden elde edilen bulgulara göre, Arguvan’ın geçmişi antik çağlara kadar uzanıyor. 4. yüzyıl Bizans kaynaklarında "Argaous", 8. yüzyıl Arap kaynaklarında "Argaûn", 11. yüzyıl Ermeni kayıtlarında ise "Argawan" adıyla anılan Arguvan, tarih boyunca farklı medeniyetlerin iz bıraktığı bir yerleşim merkezi oldu. Bazı kaynaklarda isminin eski Anadolu dillerinde "gümüş yeri" anlamına geldiği öne sürülse de bu görüş kesinlik kazanmamıştır.
Osmanlı döneminde Tahir Bucak ismiyle Arapgir’e bağlı olan Arguvan, daha sonra Diyarbakır’a bağlandı. 1873 yılında yeniden Tahir adıyla Keban’a bağlı nahiye statüsü kazanan yerleşim yeri, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte Malatya’ya bağlanarak 1954 yılında Arguvan adıyla ilçe haline getirildi.
İKİ KEZ YER DEĞİŞTİREN İLÇE MERKEZİ
Yer kaymaları nedeniyle iki kez yer değiştiren ilçe merkezi, bugün ilk yerleşim alanının 2 kilometre kuzeyinde konumlanıyor. 49 mahalle ve 73 mezradan oluşan Arguvan'da halkın büyük bölümü geçimini meyvecilik, hububat ve baklagil üretimiyle sağlıyor. Tarıma elverişli alanların sınırlı olması ve su kaynaklarının yetersizliği nedeniyle ilçe halkı uzun yıllardır eğitim yoluyla kendine yeni bir gelecek arayışında. Bu nedenle ilçede okuma-yazma oranı yüzde 95 ile 98 arasında seyrediyor.
TARİHİ ESER YOK, ANCAK ARKEOLOJİK ALANLAR MEVCUT
Arguvan'da tescilli bir tarihi yapı bulunmamakla birlikte, arkeolojik açıdan önemli alanlar yer alıyor. İsa Köy, Karahöyük ve Tarlacık Höyüğü bu alanlar arasında öne çıkıyor. İlçede ayrıca Kızık Mahallesi’ndeki Balıklı Göl, Bemera Çayı'nın geçtiği vadi, Dolaylı Mahallesi’ndeki Büyük Bağ kaynağı ve Koyuncu Mahallesi’ndeki Deliklitaş gibi doğal güzellikler, gezilip görülmeye değer noktalar arasında yer alıyor.
ARGUVAN’IN BAĞLI MAHALLELERİ
Eymir, Konakbaşı, Akören, Koçak, Yukarısülmenli, Kızık, Ermişli, Yürektaşı, Dolaylı, Armutlu, Doydum, Çevreli, Çakmak, Bahçelievler, Çayırlı, Narmikan, Kuruttaş, Tepebağ, Karahüyük, Çavuş, Yeni, Kömürlük, Karababa, Gökağaç, Çiftlik, Parçikan, Göçeruşağı, Yamaç, İsaköy, Bozan, Tatkınık, Bahçeli, Tarlacık, İçmece, Aşağısülmenli, Morhamam, Şotik, Güveçli, Asmaca, Kızıluşağı, Kuyudere, Hakverdi, Asar, Alhasuşağı, Yeniköy, Güngören, Gümüşlü, Gürge ve Yoncalı mahallelerinden oluşan Arguvan, kültürel çeşitliliği ve köklü geçmişiyle Malatya’nın dikkat çeken ilçeleri arasında yer alıyor.
MUHABİR: SİNEM HATUN DAVUT