Kent merkezindeki tarihi dokunun önemli parçalarından biri olan Çınarlı Camii’nde restorasyon çalışmaları tüm hızıyla devam ederken, yapının çevresine kurulan devasa çelik destek sistemi dikkat çekiyor. Deprem nedeniyle zarar gören ve yıkılma riski bulunan taş duvarlar, dört bir yandan yükselen çelik konstrüksiyonlar ve destek ayaklarıyla sabitlenerek koruma altına alındı.
Tarihi caminin etrafını saran çelik konstrüksiyon, ilk bakışta yapının adeta bir kafesin içerisine alındığı izlenimini oluşturuyor. Ancak bu sistem, tarihi yapının yıkılmasını önlemek ve restorasyon sırasında özgün mimari unsurların korunmasını sağlamak amacıyla uygulanıyor. Çevrede devam eden Emlak Konut çalışmaları ve yükselen yeni yapılar arasında kalan Çınarlı Camii, geçmiş ile geleceğin yan yana geldiği dikkat çekici bir görüntü oluşturuyor. Şantiye alanındaki taşlar, ahşap kalıplar ve destek ekipmanları ise tarihi yapının kurtarılması için yürütülen kapsamlı çalışmanın izlerini taşıyor.
DUVARLARINDA TARİHİN İZLERİ VAR
Çınarlı Camii’ni önemli kılan yalnızca yaşı ve mimarisi değil, taşıdığı çok katmanlı tarih. Bugünkü yapının geçmişinin 1960’lı yıllara uzandığı, yapının 1960’lı yılların başına kadar Protestan Kilisesi olarak kullanıldığı belirtiliyor. Daha sonraki dönemde camiye dönüştürülen yapının içerisinde bulunan fresk ve ikonaların üzerinin sıvayla kapatıldığı aktarılıyor. Ancak Çınarlı Camii’nin hikâyesi bugünkü yapıdan da eskiye uzanıyor. Kaynaklarda, 1628 yılında inşa edilen orijinal Çınarlı Camii’nin 1963 yılında alınan belediye meclisi kararıyla yıkıldığı bilgisi yer alıyor. Bu yönüyle Çınarlı Camii, Malatya’nın farklı dönemlerine, kültürlerine ve inançlarına ait izleri bünyesinde barındıran önemli tarihi yapılardan biri olarak öne çıkıyor.
DEPREM YIKAMADI, RESTORASYON YENİDEN AYAĞA KALDIRIYOR
6 Şubat depremleri Malatya’da binlerce yapıda olduğu gibi Çınarlı Camii’nde de ağır hasara neden oldu. Deprem sonrası yapının güvenliğinin sağlanması amacıyla çelik destek sistemi kuruldu ve restorasyon süreci başlatıldı. Restorasyon çalışmaları halen devam ederken, temel amaç tarihi yapının mevcut mimari karakterini koruyarak yeniden ayağa kaldırılması ve özgün unsurlarının mümkün olduğunca gelecek kuşaklara aktarılması. Uygulanan çelik destek sistemi sayesinde yapının taşıyıcı unsurlarının sabitlenmesi ve restorasyon sürecinde tarihi dokunun korunması hedefleniyor. Böylece depremde büyük yara alan Çınarlı Camii’nin tamamen yok olmasının önüne geçilerek tarihi yapı zamana karşı korunuyor.
MALATYA’NIN HAFIZASI YENİDEN CANLANACAK
Çınarlı Camii’nin restorasyonunun tamamlanmasıyla birlikte yalnızca bir ibadethanenin değil, Malatya’nın kent hafızasının önemli parçalarından birinin de yeniden hayat bulması bekleniyor. Çevredeki esnaf ve vatandaşlar, restorasyonun tamamlanarak caminin yeniden ibadete açılacağı günü bekliyor. Bugün çelik desteklerin arasında yükselen Çınarlı Camii, bir yandan depremin bıraktığı ağır izleri taşırken diğer yandan Malatya’nın geçmişini geleceğe taşıma mücadelesi veriyor. Taş duvarları çelikle korunuyor, tarihi ise restorasyonla yeniden ayağa kaldırılıyor. Çınarlı Camii, geçmişten geleceğe uzanan hikâyesini sürdürmek için gün sayıyor.
MUTLU SARIGÜL