Osmanlı Dönemi sivil mimarisinin son örneklerinden olan bu konak tipi evler, depremde ciddi yapısal zararlar gördü. Çoğu evin taş duvarlarında derin çatlaklar oluşurken, ahşap destek sistemleri zayıfladı, bazı eyvanlar tamamen çöktü. Ancak aradan geçen onca zamana rağmen, bu tarihî yapıların onarımı ya da restorasyonu için somut bir adım atılmış değil.
"DEPREMİN İZLERİYLE YAŞAMAK ZORUNDA BIRAKILDIK"
Yakınca Mahallesi sakinleri, tarihlerine ve kültürel miraslarına sahip çıkılmamasından şikâyetçi. Mahallede doğup büyüyen 54 yaşındaki Mukadder Yeşim, “Buradaki her evin, her sokağın bir hatırası var. 6 Şubat’ta evlerimiz ağır hasar aldı. Yetkililer geldi, tespit yaptı ama sonrası gelmedi. Ne restorasyon var ne koruma çalışması. Kendi imkânımızla bir şey yapmaya kalksak, bu kez de 'tarihî yapı' diyerek izin vermiyorlar” diyerek yaşadıkları çaresizliği dile getirdi.
Mahalle, şehir merkezine sadece 15 kilometre uzaklıkta olması nedeniyle, genişleyen yapılaşma baskısı altında. Son yıllarda çevresinde gelişme gösteren modern villa tarzı konut projeleri, Yakınca’nın tarihî yapıları için de büyük bir tehdit oluşturuyor. Depremle birlikte zayıflayan bu yapılara müdahale edilmezse, kentleşme baskısıyla birlikte yerlerini beton bloklara bırakmaları an meselesi.
"KORUMA PLANI ACİLEN HAYATA GEÇMELİ"
Uzmanlar, Yakınca Mahallesi için öncelikli olarak hasar tespit raporlarının güncellenmesi, ardından kapsamlı bir restorasyon ve koruma projesinin hayata geçirilmesi gerektiğini vurguluyor. Bölgenin kültürel miras envanterine alınarak tescil alanlarının genişletilmesi ve kontrollü bir imar planı hazırlanması çağrıları ise şimdilik karşılıksız kalıyor.
BİR MİRAS DAHA SESSİZCE TÜKENMESİN
Malatya’nın deprem sonrası yaralarını sarmaya çalıştığı bu dönemde, Yakınca Mahallesi gibi tarihî mahallelerin korunması, yalnızca fiziksel yapıların değil, toplumsal hafızanın ve kültürel kimliğin de geleceğe taşınması açısından büyük önem taşıyor. Ancak bugüne dek atılmayan adımlar, bu değerli mirasın sessizce yok olmasına zemin hazırlıyor. Mahalle halkı ve uzmanlar, yetkililere bir kez daha seslenerek, “Bu kültürel değerlerimizi yaşatalım, yok olup gitmesine izin vermeyelim” çağrısında bulunuyor.
MUHABİR: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ