Deprem bölgesinde ekonomik tablo her geçen gün daha da ağırlaşıyor. İş yerlerini kaybeden, müşteri ağları dağılan ve gelir kaynakları büyük ölçüde yok olan esnaf, şimdi de krediye ulaşamamanın çaresizliğiyle karşı karşıya. Sicil sorunları, sigorta borçları ve yetersiz destekler esnafı bitme noktasına getirirken konuyla ilgili Malatya Sonmanşet gazetesine konuşan Malatya Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri Bölge Birliği (ESKKK) Başkanı İsmet Bayram önemli açıklamalarda bulundu.
Kredilerle ilgili şu anda maalesef olumlu bir gelişme olmadığını dile getiren Bayram, Malatya’nın da içinde yer aldığı bölgede krediye erişim konusunda ciddi sıkıntılar yaşandığını söyledi.
“CİDDİ SIKINTILAR DEVAM EDİYOR”
Krediye ulaşım noktasında plasman sıkıntısı yaşandığını ifade eden Bayram, “Genel Başkanımız, bu sorunun ay sonuna doğru giderileceğini ifade ediyor. Bakanlıkla yapılan görüşmeler ve genel müdürlükteki bazı değişiklikler sonrasında küçük iyileşmeler oldu; ancak kredilerin yeniden normal seyrine döneceği belirtiliyor. Şimdilik ise ciddi sıkıntılar devam ediyor, özellikle deprem bölgesinde. Krediye erişim noktasında plasman sıkıntısı yaşıyoruz. Genel Başkanımız aynı zamanda milletvekili olduğu için konuyu yakından takip ediyor, ancak şu an ciddi zorluklar söz konusu. Malatya bölgesine bağlı kooperatiflerden de acil destek talepleri geliyor; çünkü piyasada nakit yok” diye konuştu.
“SİCİLİ BOZULAN VATANDAŞLAR KREDİYE ERİŞEMİYOR”
Bir diğer önemli sorunun ise sicili bozuk olan esnafların mağduriyeti olduğunu belirten Bayram, “Çek ve senet gibi nedenlerle sicili bozulan vatandaşlar krediye erişemiyor. Ayrıca BAĞ-KUR ve sigorta borcu olanlar da kredi kullanamıyor. Bunun yanında bazı esnaf arkadaşlarımız emekli olduktan sonra daha yüksek maaş alabilmek için farklı sigorta sistemlerine geçiş yaptı. Ancak bu geçişten dolayı kredi kullanabilmeleri için 3 ay beklemeleri gerekiyor. Bu sorunların çözülmesi için yönetmelik değişikliği ve Bakanlar Kurulu kararı gerekiyor. Özellikle deprem bölgesinde BAĞ-KUR borcu olmayan esnaf oranı oldukça düşük. Yaklaşık yüzde 10-20 civarında; yani esnafın yüzde 80’inin BAĞ-KUR borcu bulunuyor ve bu da krediye erişimlerini engelliyor” söylemlerine yer verdi.
“KAYISI ÇİÇEKLERİNİN BÜYÜK KISMININ VERİMSİZ OLDUĞU SÖYLENİYOR”
Kayısının olmaması Malatya ekonomisini doğrudan etkilediğini söyleyen Bayram, “Genel Başkanımızın ayın 22’sinde Bakan Bey ile bir toplantısı olacak. Bu görüşmede özellikle deprem bölgesi için çözüm yolları ele alınacak. Ancak şunu açıkça söyleyebilirim ki, uzun yıllardan sonra ilk kez bu ay krediye ve finansmana erişimde bu kadar ciddi sıkıntı yaşadık. Deprem süreci, pandemiyle birlikte başladı ve bölgemizi çok daha fazla etkiledi. Malatya’nın ekonomisi büyük ölçüde kayısıya bağlı. Geçen yıl don nedeniyle ürün alınamadı, bu yıl da çiçeklerin büyük kısmının verimsiz olduğu söyleniyor. Bu da ekonomiyi doğrudan etkiliyor” şeklinde konuştu.
“ESNAFIN NEREDE OLDUĞU BİLE BİLİNMİYOR”
“Deprem sonrası birçok esnafın iş yeri kalmadı” diyen Bayram sözlerine şöyle devam etti:
“Örneğin, yaklaşık 750 esnafın iş yeri yok. Çok az sayıda esnaf konteynerlerde faaliyet göstermeye çalışıyor. Çoğu ise 21 metrekarelik konteynerlerde iş yapmaya çalışıyor ya da tamamen işsiz durumda. Ayrıca konteyner koyacak alan bile bulunamıyorlar. Çarşı düzeni yok, esnafın nerede olduğu bile bilinmiyor. Yıllardır oluşmuş müşteri çevresi dağılmış durumda. Tüm bunlar ekonomik sıkıntıları daha da artırıyor. Yetkililerden beklentimiz, bu sorunlara acil çözüm bulunmasıdır. Özellikle Adıyaman, Malatya ve çevre ilçelerde esnaf çok zor durumda. Bu bölgelere özel, pozitif ayrımcılık içeren uygulamalar yapılması gerekiyor. Aksi halde esnaf her geçen gün daha da zor duruma düşüyor.”
“DOĞRUDAN MÜDAHALE YETKİMİZ YOK”
Esnaf ve yetkililere çağrıda bulunan Bayram, “Esnaf arkadaşlarımıza da fiyat istikrarına dikkat etmeleri gerektiğini hatırlatmak istiyorum. Vatandaşlardan fiyat artışlarıyla ilgili şikayetler alıyoruz. Ancak esnaf odası olarak doğrudan müdahale yetkimiz yok. Bu konuda belediyeler ve ilgili kurumlar devreye girmeli. Fiyatlar konusunda da bölgeler arasında ciddi farklar var. Örneğin Gölbaşı ile Malatya arasında büyük fiyat farkları olduğu ifade ediliyor. Vatandaş da bu durumdan şikayetçi. Esnaf ise artan maliyetleri gerekçe gösteriyor. Ancak ortaya çıkan tablo, çözümü zor ve belirsiz bir süreci işaret ediyor. Öte yandan yetkililerden krediye erişim noktasında desteklerini bekliyoruz. Şu an için ne yazık ki net bir çözüm görünmüyor. Temennimiz, en kısa sürede bu sorunların giderilmesi ve esnafımızın rahat bir nefes alabilmesidir” açıklamasına yer verdi.
SİNEM HATUN DAVUT