Malatya’nın Arapgir ilçesi, tarihi yapılarıyla geçmişten günümüze uzanan önemli bir kültür mirasına ev sahipliği yapıyor. Bu mirasın dikkat çeken örneklerinden biri olan Millet Han ise yaklaşık iki asırdır ayakta durarak ziyaretçilerini adeta geçmişe götürüyor.
İl merkezine yaklaşık 110 kilometre uzaklıktaki ilçe merkezinde, Çarşı Camisi’nin hemen karşısında bulunan hanın 1850’li yıllarda inşa edildiği değerlendiriliyor. Giriş bölümündeki kitabe taşının günümüze ulaşmaması nedeniyle yapının kesin inşa tarihi bilinmese de bölge halkının aktardığı bilgiler ve mimari özellikleri, hanın 19. yüzyılın ortalarında yapıldığını gösteriyor. Osmanlı döneminden kalan tescilli yapı, geçmişte ticaret yollarının önemli duraklarından biri olarak kullanıldı. Tüccarlar, kervanlar ve yolcular için hem ticaret hem de konaklama imkanı sunan han, Arapgir’in ekonomik yaşamında uzun yıllar önemli bir rol üstlendi.
AVLUSUNDA ŞADIRVAN, ÇEVRESİNDE 25 DÜKKÂN
Millet Han’ın mimarisi, yapının en dikkat çekici özelliklerinin başında geliyor. Dikdörtgene yakın yamuk bir plana sahip olan han, iki katlı olarak inşa edilmiş. Kesme taş duvarların hakim olduğu yapıda, iç bölümlerde kerpiç ve sıva, kat döşemelerinde ise ahşap kullanılmış. Hanın tam merkezinde ise kare planlı, üzeri açık bir avlu bulunuyor. Avlunun ortasındaki tarihi şadırvan, yapıya ayrı bir atmosfer kazandırıyor. Avlunun çevresinde sıralanan dükkânların ön kısmındaki ahşap taşıyıcılar ise revak görünümü oluşturuyor. Yapıda alt katta 12, üst katta 13 olmak üzere toplam 25 dükkân bulunuyor. Yıllar içerisinde yıpranan hanın çatısı da 1980’li yıllarda yenilenerek sac malzemeyle kaplandı.
TARİHİ YAPI YENİDEN HAYAT BULDU
Uzun yıllar boyunca esnafın ticaret yaptığı, üreticilerin ürünlerini sergilediği ve yolcuların konakladığı Millet Han, zaman içerisinde yıpranmaya başladı. Tarihi yapının yeniden korunarak gelecek kuşaklara aktarılması amacıyla Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından koruma kurulu kararları doğrultusunda restorasyon çalışması gerçekleştirildi. 2009-2011 yılları arasında yürütülen çalışmalarla hanın özgün dokusunun korunmasına yönelik kapsamlı bir yenileme yapıldı. Restorasyonun ardından Arapgir Belediyesi’ne teslim edilen yapı, yeniden ilçenin sosyal ve ekonomik hayatının bir parçası haline getirildi.
HANIN İÇİNDE GEÇMİŞ VE BUGÜN BULUŞUYOR
Restorasyon sonrasında tarihi yapının üst katı otantik bir butik otel olarak düzenlenirken, alt katı nostaljik alışveriş alanları ve yöresel lezzetlerin sunulduğu mekanlara dönüştürüldü. Her ne kadar ahşap yapının korunmasına yönelik tedbirler nedeniyle son dönemde konaklama hizmeti verilmemiş olsa da Millet Han, ziyaretçilerin ilgisini çekmeye devam ediyor.
Hanı gezen yerli ve yabancı turistler, tarihi atmosferin yanı sıra Arapgir’in kendine özgü mutfak kültürünü de tanıma fırsatı buluyor. Özellikle reyhan çayı ve reyhan şerbeti gibi yöresel ürünler ziyaretçilerin ilgisini çeken lezzetler arasında yer alıyor.
KÜLTÜRÜN DE ADRESİ
Millet Han yalnızca tarihi bir ticaret ve konaklama yapısı olarak değil, kültürel etkinliklere ev sahipliği yapan bir merkez olarak da değerlendiriliyor. Tarihi mekanın avlusu ve dükkânları dönem dönem el sanatları sergileri, müzik dinletileri ve çeşitli sosyal etkinliklere ev sahipliği yapıyor. Böylece yaklaşık 175 yıllık yapı, geçmişin izlerini korurken günümüz kültür yaşamının da bir parçası olmayı sürdürüyor.
ARAPGİR’E GELENLERİN UĞRAK NOKTASI
Millet Han, Arapgir’i ziyaret edenlerin kolaylıkla ulaşabileceği merkezi bir noktada bulunuyor. Malatya kent merkezinden yaklaşık 110 kilometre uzaklıkta yer alan hana özel araçla ulaşılabileceği gibi ilçe otobüsleri ve minibüslerle de Arapgir merkezine gidilebiliyor. Çarşı altında, Çarşı Camisi’nin hemen karşısında bulunan tarihi han, taş duvarları, ahşap dokusu, açık avlusu ve geçmişten bugüne taşıdığı hikâyeleriyle ziyaretçilerini bekliyor.
Yaklaşık 175 yıldır ayakta kalan Millet Han, bugün yalnızca bir yapı değil; Arapgir’in ticaret geçmişini, mimari kültürünü ve sosyal yaşamını aynı çatı altında buluşturan yaşayan bir tarih olarak varlığını sürdürüyor.
SİNEM HATUN DAVUT