Malatya, tarımın bel kemiği olan sulama altyapısında yıllardır süren eksikliklerle karşı karşıya. İl genelinde yapımı tamamlanan Yoncalı, Çat, Sultansuyu ve Meled Barajları, bölgedeki çiftçiler için büyük umut kaynağı olsa da sulama kanallarının ve bazı göletlerin hâlâ devreye alınamaması, tarımsal üretimi olumsuz etkiliyor. Açık kanal sistemiyle yürütülen sulama, ciddi su kayıplarına yol açarken, ihale bekleyen göletler ve tamamlanamayan projeler, üreticilerin mağduriyetini derinleştiriyor. Köylüler yıllardır yetkililere seslerini duyurmaya çalışsa da bölgede tarımsal verimliliği artıracak çözümler hâlâ hayata geçirilemedi. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve Malatya ekonomisi için, barajların tamamlanmasının yanı sıra sulama kanallarının hızla yapılması ve modern kapalı sistem sulamaya geçilmesi büyük önem taşıyor.
YONCALI BARAJI 31 YIL SONRA TAMAMLANDI
1994 yılında yapımına başlanan Yoncalı Barajı, 31 yılın ardından 2025 yılında tamamlanarak hizmete açıldı. Arguvan’a hayat verecek, bölge tarımını canlandıracak bir proje olarak öne çıkan baraj, bölgedeki çiftçiler için büyük bir umut kaynağı oldu. Ancak barajın sulama kanalları hâlâ tamamlanmadığı için planlanan verim alınamıyor. Yetkililerden gerekli ödeneklerin çıkarılarak sulama kanallarının hızla tamamlanması talep ediliyor.
ÇAT BARAJI DOLULUK SORUNU YAŞIYOR
Malatya’daki diğer barajlardan Çat Barajı da beklenen performansı gösteremiyor. Yapımına 1985 yılında başlanan ve 1988 yılında hizmete açılan Çat Barajı’nda, planlanan 344 milyon metreküp su depolamasına karşın bugüne kadar en fazla 110 milyon metreküp su birikti. 2025 yılı itibarıyla baraj yalnızca yüzde 4 doluluk oranına ulaşabildi ve 17 milyon metreküp su depolanabildi. Bu durum, İkizce, Cafana, Cumhuriyet ve Örnek gibi mahallelere suyun yalnızca bir kez verilebilmesine neden oldu. Uzmanlar, baraj göllerindeki su kaybının önlenmesi ve depolama kapasitesinin artırılması için teknik çalışmaların bir an önce başlatılması gerektiğini belirtiyor.
SULTANSUYU VE MELED BARAJI BEKLİYOR
Sultansuyu Barajı depremden etkilenmesine rağmen tamamlanamadı ve gelecek sulama dönemine yetiştirilebilmesi için çalışmaların hızlandırılması gerekiyor. Bunun yanında Meled Deresi üzerine yapılması planlanan baraj projesi, Akçadağ ilçesindeki 32 mahallenin sulama ihtiyacını büyük ölçüde karşılayacak önemli bir yatırım olarak öne çıkıyor. Zemin etütleri tamamlanan ve projeleri hazır olan baraj, bütçeden ödenek ayrılmaması nedeniyle ihale aşamasına alınamadı. Bu durum, sulama sezonunun bir yıl daha gecikmesine yol açıyor.
İHALE BEKLEYEN GÖLETLER ÇİFTÇİYİ ZORLUYOR
Hekimhan İğdir, Hekimhan Karapınar, Kuluncak Kızılhisar, Kuluncak Alvar, Yazıhan Epreme ve Darende Ilıca göletlerinin planlama ve proje çalışmaları tamamlanmasına rağmen ihaleleri henüz yapılmadı. Bu göletlerin devreye girmesiyle sulama konusunda bölgelerde önemli bir rahatlama sağlanacak. Ayrıca Doğanşehir’deki Erkenek ve Söğüt Göletleri, tamamlanmış olmasına rağmen su tutulamıyor. Bazı göletler “çürük” olarak nitelendirilse de su verilmeyişi bölge halkının tepkisine neden oluyor.
VAHŞİ SULAMAYA SON VERİLMELİ, KAPALI SİSTEM YAYGINLAŞTIRILMALI
Malatya’daki sulama sisteminin büyük kısmı hâlâ açık kanallar üzerinden yürütülüyor. Açık kanal sistemi nedeniyle ciddi su kayıpları yaşanıyor ve üreticiler zarar görüyor. Çerkezyazı sulamasının 50 kilometrelik ana kanalı tamamıyla kapalı borulu sisteme alınmazsa, su kayıpları ve sulama sorunları devam edecek. Kapalı sistem sulama, özellikle Malatya gibi tarımın yoğun olduğu şehirlerde verimliliği artırıyor ve çiftçilerin mağduriyetini azaltıyor. Boztepe-Recai Kutan Barajı hariç diğer baraj ve göletlerde hâlâ vahşi sulama uygulanıyor. Akçadağ Sulama Birliği 141 bin dekar, Sultansuyu Birliği ise 144 bin dekar alanda sulama yapıyor; toplam 284 bin dekarlık alanda yaşanan sorunların giderilmesi için acilen kapalı sisteme geçilmesi gerekiyor.
BÖLGE HALKININ TALEPLERİ
Cafana, Kuyulu, Kuşdoğan, Kırlangıç, Oluklu, İkizce ve Çerkezyazı bölgelerindeki köylüler, yıllardır süren sulama sorunlarını dile getirmek için çeşitli yollarla yetkililere seslerini duyurmaya çalışıyor. Bu köylerin talepleri, Malatya’nın tarımsal üretim potansiyelinin artırılması açısından büyük önem taşıyor. Malatya’da sulama altyapısının güçlendirilmesi, tarımsal üretimin sürdürülebilirliği ve bölge ekonomisine katkı sağlanması açısından kritik önem taşıyor. Baraj ve gölet projelerinin tamamlanmasının yanı sıra, sulama kanallarının hızla yapılması, mevcut sistemlerin kapalı borulu sulama sistemine dönüştürülmesi ve su kaynaklarının etkin kullanımı, bölge çiftçisinin yıllardır beklediği çözümü sağlayacak.
Muhabir: SİNEM HATUN DAVUT