Kahramanmaraş merkezli depremlerin ardından Malatya ticari hayatının kalbi sayılan alanlarda konteynerlerde hizmet vermeye çalışan esnaf, Büyükşehir Belediyesi Zabıta ekipleri tarafından tebliğ edilen tahliye kararıyla karşı karşıya kaldı. Valilik komisyon kararına dayandırılarak gönderilen tebligatta, konteynerlerin 25 gün içinde tamamen boşaltılması isteniyor. Ancak Kışla Caddesi ve Saray Mahallesi gibi kalıcı ticaret alanlarında inşaat ve altyapı çalışmalarının hâlen tamamlanmamış olması esnafı çıkmaza soktu. Yüzde 80'i kiracılardan oluşan konteyner esnafı; fahiş dükkân kiraları, kesilen elektrikler ve muhatapsızlık karşısında mağduriyetlerinin derinleştiğini belirterek sürenin uzatılmasını talep ediyor.
Akpınar kışla esnaf çarşısında ticari hayatını sürdürmeye çalışan esnaf için zaman giderek daralırken, tahliye tebligatları bölgedeki belirsizliği daha da derinleştirdi. Satışların düştüğü, ödemelerin aksadığı ve fahiş kira fiyatları nedeniyle yeni iş yeri tutmanın imkânsız hale geldiği bir dönemde gelen bu karar, esnafı doğrudan mağduriyetle karşı karşıya bıraktı.
“VERİLEN SÖZLER TUTULMADI, ORTAK ALANIN IŞIKLARINI BİLE KESTİLER”
Söğütlü Cami Vakıflar kiracısı olduğunu ve 30 yıldır Malatya'da esnaflık yaptığını belirten Kemal Bak, “Biz 30 senelik esnafız, Söğütlü Cami’nin altındaydık. Depremden sonra bizi buraya, 2024’ün 9’uncu ayında verdiler. 1-1,5 senedir buradayız. Bize çıkmamız için evrak verdiler, '25 gün içerisinde çıkın' dediler. Biz 'Tamam' dedik, çıkalım ama bize verilen sözler tutulmuyor. Normalde bize buraya 11’inci aya kadar, hatta 12’nci ayın sonuna kadar kalınacak; size herhangi bir şekilde tebligat kapınıza dayanmayacak dediler. Toplantı yapılmıştı, Sami Bey ve diğer başkanlarımız da vardı, rahattık. Şimdi dün geldiler evrak verdiler, ayrıca akşam ortak kullanım alanındaki ışıklarımızı kestiler. Biz buraya çivi çakıp kalacak esnaflar değiliz, biz de çıkmayı istiyoruz ama yerlerimiz yapılmamış. Benim Vakıflar kiracısı olarak çarşıda gösterilen bir yerim yok. Bakanlarımız, milletvekillerimiz, belediye başkanlarımız söz verdi: 'Size yer ayarlanıp verilecek' diye. Ben 25 gün sonra çıktığım zaman ortada ne bir dükkân tutacak param var ne gücüm var. İki yıl içerisinde elimizde ne varsa bitirdik. Çarşıdaki dükkânlar 500-600 bin liradan başlayıp 1 trilyona kadar gidiyor. 10-15 metrekare dükkânlara peşin para isteniyor. Kışla Caddesi’nde esnaf dükkân tutmuş ama elektriği yok, kablosu çekilmemiş. Bakırcılar Çarşısı’nda su sorunu var. Bu sorunlar varken esnafa 'Hadi kalkın gidin' denilemez. Yetkililerin açıkladığı sıraya göre önce boş konteynerler, sonra dükkân sahipleri, en son kiracılar çıkacaktı. Buradaki esnafın çoğu kiracı. Emekliler Parkı’na geldik geleli siftahsız evimize gittiğimiz günler oldu, çekimiz senedimiz dönecek duruma geldi” dedi.
“ALTYAPISI BİTMEYEN ÇARŞIYA ESNAF NASIL GEÇSİN, NEYLE DÜKKÂN TUTSUN?”
Bölge esnaflarından Hakan Yaprak, “En büyük sorunlardan biri; Kışla Caddesi’nin tamamı bitmeden, elektrikleri verilmeden, Saray Mahallesi teslim edilmeden zabıta arkadaşlar gelip '25 gün içerisinde boşaltılacaktır' diye tebligat verdi. Buradaki esnaf da memnun değil konteynerda kalmaktan ama bunun bir zamanı, süresi olmalı. Kışla’da dükkân tutan arkadaşlarımız var, mağdur oldular; dükkâna geçemedikleri halde şu an kiraları işliyor. Elektrik sorunu var, altyapı çalışmaları bitmemiş. Saray Mahallesi teslim bile edilmedi. Kışla bitti deniyor ama gidin bakın, daha altyapısı ve elektriği bitiyor. Arkadaşımız dükkâna gitti, tadilatını yaptı, üst katını bitirdi; geçen gün gelip 'Burada yangın sensörleri konulmamış, sökmek zorundayız' diyerek tavanı komple söktüler. Bu tarz sorunların yaşanması normal ama olan esnafa oluyor. Zaten 9’uncu aydayız, 25 gün sonrası 10’uncu ayın 5’ine denk geliyor. Bu süreyi 12’nci ayın sonuna kadar uzatsınlar ki esnaf toparlansın, dükkânlar ortaya çıksın. İnsanları zoraki dükkân tutmaya zorlamasınlar. Malatya ayağa kalkacaksa bunu esnaf kaldırır. Esnaf olmazsa dükkânlar da çarşı da bomboş kalır. Kamu görevlileri esnafın hâlini anlamıyor; belediye ayrı, Çevre Şehircilik ayrı, valilik ayrı çalışıyor ama ortaya baktığında yine mağdur olan esnaf oluyor” şeklinde konuştu.
“DEVLETİMİZİN CEBERUT YÜZÜNÜ DEĞİL, MERHAMET YÜZÜNÜ GÖRMEK İSTİYORUZ”
Akpınar Kışla Çarşısı esnaflarından Mutlu Özpolat, “Büyükşehir Belediyesi zabıta ekipleri 25 gün içerisinde konteynerların kaldırılacağını tebliğ ettiler. Buradaki esnafın yüzde 80’i kiracı. Sanki iki günlük, üç günlük esnaflarmışız gibi muamele görüyoruz. Birçok esnafın dükkânı teslim edilmeden bir an evvel konteynerları kaldırmaya çalışıyorlar. Valimiz ve Belediye Başkanımız yeni yerlerde esnafa 'hayırlı olsun' ziyaretinde bulunuyor. Bizim dileğimiz aynı ziyaretleri gelip bir de konteyner kentlerdeki esnafa yapmaları. Gelip buradaki esnafın halini hatırını sorsunlar, sıkıntılarını yerinde görsünler. Biz ilk günden beri söylüyoruz; konteynerlar kalıcı değil, bir an önce kalıcı yerlerimize geçmek istiyoruz. Ancak dükkânlarımızın henüz hazır olmadığını söyleyen de bize bu konuda yardımcı olmayan da yine kendileri. Ne zaman gitsek hem Valilikte hem Belediye Başkanlığında randevu almakta bile büyük sıkıntı yaşıyoruz. Derdimizi aslında biliyorlar ama çözmek için uğraşmıyorlar. Devletimizin her zaman ceberut yüzünü değil, biraz da merhamet yüzünü göstermesini diliyoruz” ifadelerini kullandı.
"VAKIFLAR KENDİ MALIYLA İLGİLENMİYOR, PEKİ BİZİM MUHATABIMIZ KİM?"
Yıllardır süren belirsizlik ve Vakıflar Genel Müdürlüğü bünyesindeki kiracıların sahipsiz bırakıldığını vurgulayan esnaf Bayram Biner ise, “Biz buraya meraklı veya hevesli değiliz. Bize 4 senedir söz veriliyor. Sayın Bakan Bülent Tüfenkci 'Vakıflar kendi malıyla ilgilenmiyor' diyor. Her aradığımızda bizi birbirine yönlendiriyorlar: 'Valiye gidin', 'Belediye başkanına gidin'... Kim buranın sorumlusu, bizim muhatabımız kim acaba, ben onu merak ediyorum? Söğütlü Cami esnafının dükkânlarının bir an önce verilmesini talep ediyoruz. Senelerin birikimi olan hakkımızı, kiracılık hakkımızı istiyoruz. Niye herkes topu birbirine atıyor? Sayın Bakan 'Vakıflar kiracılarıyla ilgilenmiyor, malıyla ilgilenmiyor' diyor, biz başka sahip mi bulalım? Yetkililere sesleniyorum; bir an önce bu duruma bir çare bulsunlar” diyerek sözünü tamamladı.
ROJBİN ASTEKİN