Türkiye genelinde konut kira fiyatlarında bir düşme yaşanırken, bu durum Suriyelilerin ülkesine dönmesinden kaynaklandığı ileri sürülüyor. Malatya’da da konut kiralarında gözle görülür bir düşüş olduğunu ifade eden Malatya Emlakçılar Odası Başkanı Ali Özgül, bunun nedeninin Suriyelilerden kaynaklanmadığını ifade etti. Kiralık daire fiyatlarındaki düşüşün nedenlerini açıklayan Özgül, Malatya Sonmanşet gazetesine konuşarak önemli açıklamalarda bulundu.
Malatya'da daha önce kiralanmış konutların kiralarında bir düşme olmadığını dile getiren Özgül, emlak sektöründe genel anlamda bir durgunluğun olduğunu söyledi.
“MEVCUT KİRACILAR İNDİRİM TALEP EDEMİYORLAR”
Boş dairelerin kiralarında bir düşüş olduğunu ifade eden Özgül, “Bu durgunluğun temel nedeni, talebin azalmasıdır. Özellikle kiralık daireler eskisi kadar hızlı bir şekilde kiracı bulamıyor. Daha önce kiralanmış dairelerde oturan kiracılar, şartlarına bağlı olarak kira bedelinde indirim talep edemiyorlar. Ancak yeni kiraya verilecek boş dairelerin kira fiyatlarında belirgin bir düşüş yaşandığını ifade etmek gerekiyor. Bu durumun arkasındaki en büyük etkenlerden biri, bölgedeki binalara olan güvenin zedelenmesidir. İnsanlar halen binalarda oturma konusunda tereddüt yaşamakta ve bu nedenle konteynerde kalmayı tercih edenlerin sayısı oldukça fazla. Ayrıca, TOKİ’nin konut projelerinden hak sahibi olan vatandaşlar, kendilerine tahsis edilecek dairelerin tamamlanmasını bekliyorlar. Bu durum da mevcut konut kiralarına olan talebin azalmasına yol açıyor. Talebin azalmasıyla birlikte kira fiyatlarının düşeceği tahmin ediyoruz. Çünkü mülk sahipleri, evlerinin boş kalmaması için kira bedellerini düşürmek zorunda kalacaklar. Örneğin, Malatya’da daha önce 25-30 bin lira civarında olan bazı dairelerin kira taleplerinde ciddi bir düşüş yaşandı ve bu fiyatların şu anda 16-17 bin lira seviyelerine kadar gerilediğini gözlemliyoruz. Bu durum, piyasada bir dengeleme sürecinin başladığını ve talep eksikliğinin kira fiyatlarına yansıdığını açıkça ortaya koymaktadır” diye konuştu.
“SURİYELİLER ESKİ KONUTLARDA YAŞAMAYI TERCİH EDİYORDU”
“Malatya’da Suriyelilerin oturduğu konutların büyük bir kısmı, özellikle depremden sonra yüzde 90 oranında yıkılmış durumda” diyen Özgül, sözlerine şöyle devam etti:
“Suriyeliler genellikle şehir merkezindeki eski, daha uygun maliyetli binalarda yaşamaktaydılar. Depremin etkisiyle bu binaların çoğu ya yıkıldı ya da ciddi şekilde hasar gördü. Bu nedenle Suriyelilerin şehri terk etmesinin kira fiyatlarını fazla etkilemeyeceğini düşünüyorum. Çünkü Suriyeliler, zaten şehrin merkezi noktalarındaki nispeten ucuz ve eski konutlarda yaşamayı tercih ediyordu. Örneğin, Suriyeli vatandaşlarımız Malatya’nın Fahri Kayahan gibi daha modern ve yüksek maliyetli semtlerinde oturmuyordu. Aynı şekilde Bostanbaşı gibi nispeten yeni yapılaşmanın yoğun olduğu bölgelerde de yaşamıyorlardı. Daha çok Tekmezar Mahallesi, Cengiz Topel Caddesi ve civarında yer alan eski binalarda barınıyorlardı. Ancak bu bölgelerdeki binaların önemli bir kısmı depremde yıkıldı, ayakta kalanlar ise rezerv proje kapsamına alındı. Suriyelilerin ülkelerine dönmesi kenar semtlerdeki eski yapıların bir kısmında boşluklar yaratabilir. Ancak merkezi noktalarda ve özellikle yeni yapılan yerleşimlerde kira fiyatlarına büyük bir etkisinin olmasını beklemiyorum. Bu yüzden onların şehri terk etmesi, kiralık konut piyasasında genel bir talep düşüşü yaratmaktan ziyade, yalnızca bu mahallelerdeki boşluğu artıracaktır.”
“KONUT FAZLASI OLUŞACAĞINI DÜŞÜNÜYORUM”
Malatya’daki inşa çalışmalarından da bahseden Özgül, “Son 4-5 aydır Malatya'da gözle görülür şekilde büyük bir çalışma başlatılmış durumda. TOKİ, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü ve Bakanlık gerçekten büyük bir hız vermiş ve Malatya adeta bir şantiye alanına dönüşmüş. Benim tahminime göre, haziran ve temmuz aylarından sonra Malatya'da konut sayısının ciddi şekilde artacağını ve talebin önünde bir konut fazlası oluşacağını düşünüyorum. Büyükşehir Belediyesinin kiracılara konut verme vaadi, bizim de beklediğimiz bir konuydu. TOKİ, sadece yıkılan yapıların sahiplerine hak sahipliği tanıyordu. Biz de birkaç kez basında dile getirdik, kiracılara da hak sahipliği verilmesi gerekiyordu çünkü onlar da depremi yaşadı ve mağdur oldular. Belediye Başkanımız Sami Er, 15 bin konutun fazladan yapılacağını belirtmişti, ancak biz bunun 25 bin konuta çıkarılmasını talep ediyoruz. Eğer konut sayısı 25 bin civarında olursa, Malatya'daki kiraların normalleşeceğini veya normalin altına ineceğini düşünüyoruz” ifadelerine yer verdi.
“MALATYA'DA BİR ARSANIN METREKARESİ BİN 500 LİRA”
Gayrimenkul yatırımın az olduğunu belirten Özgül, “Şu an yatırımcılarımız konut almayı düşünmüyorlar çünkü mevcut konutların çoğu hasarlı durumda. Bu nedenle yatırımcılar, konut almak yerine beklemeyi tercih ediyor. Yatırımcılarımızın yıl sonuna kadar bekleyeceğini tahmin ediyorum. Çünkü sadece arsa ve arazi yatırımı yapmıyorlar, konut almayı da hedefliyorlar. Faizlerin ve banka mevduat faizlerinin yüksek olması da yatırımcıları beklemeye itiyor. Ayrıca, arsa ve araziye olan talep artınca, mülk sahipleri fiyatları yükseltmeye başladılar. Bugün Malatya'da bir arsanın metrekaresi bin 500 lira. Daha düşük fiyata arsa bulmak neredeyse imkânsız. Bu durum da yatırımcıları zor durumda bırakıyor. Dolayısıyla, arsa yatırımcıları şu an tereddütle bekliyorlar” şeklinde konuştu.
“EMEKLİ VE ASGARİ ÜCRETLİ, BU YÜKSEK KİRALARI KARŞILAYAMAZ”
Ev sahiplerinin mülklerini kiraya verirken ellerini vicdanlarına koymalarını isteyen Özgül, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a da kira fiyatlarıyla ilgili çağrıda bulundu.
Özgül, Türkiye şartlarında asgari ücret ile emekli maaşına gelen zammı anımsatarak, “Ev sahiplerine şunu belirtmek istiyorum: Kiraların bu kadar yükselmesinin sebebinde bazı ev sahiplerimizin fırsatçılık yapmış olmaları da etkili. Bundan sonra ev sahiplerimizin, asgari ücretli ve emeklilerin de rahatça oturabileceği kiralar talep etmelerini tavsiye ediyorum. Asgari ücrete ve emekli maaşlarına zam yapıldı. Bugün emekli maaşına yüzde 15, asgari ücrete ise yüzde 30 zam geldi. Ancak diğer tarafta TÜİK, kiraların yüzde 58 oranında artırılmasını öneren bir bülten yayınladı. Örneğin, bir emekli 10 bin lira civarında bir kira ödüyorsa, ocak ayında bu kira 16 bin liraya çıkacak. Oysa emekli maaşı bugün 14 bin lira. Emekli ve asgari ücretli, bu yüksek kiraları karşılayamaz. Bu yüzden mülk sahiplerinden, deprem süresince yaptıkları fırsatçılığı sonlandırarak, kiraları vatandaşların ve kiracıların lehine uygun fiyatlarla artırmalarını talep ediyoruz. Ayrıca, TÜİK’in açıkladığı yüzde 58’lik artış oranının, Malatya gibi deprem bölgesinde uygulanmaması gerektiğini düşünüyoruz. TÜİK, yüzde 58 artış açıklasa da Malatya’mıza özel olarak bu oran çok yüksek. Sayın Cumhurbaşkanımız Malatya'ya özel bir duyarlılık gösteriyor. Bundan dolayı kira artışlarının yüzde 58 yerine yüzde 15-20 seviyelerde tutmasını talep ediyoruz” açıklamasında bulundu.
muhabir:TAHİR ÖZÇELİK