Çırmıhtı'nın çeşitli mahallelerinde, 6 Şubat depremlerinin üzerinden neredeyse 2 yıl geçmesine rağmen, hala yıkım bekleyen ağır hasarlı binalar bulunuyor. Bazı yapılar, depremler sonrası kullanılmaz hale gelip, duvarlarında büyük çatlaklar ve temellerinde kaymalar meydana gelmesine rağmen hala yıkılmış değil.
Bölgede enkaz kaldırma çalışmaları da istenilen hızda ilerlemiyor. Deprem bölgesinde, zamanında başlatılmayan yıkım ve enkaz kaldırma çalışmaları, hem çevreye zarar vermeye devam ediyor hem de vatandaşların yaşam alanlarını tehlikeye atıyor. Kaldırılmayan enkazlar, Çırmıhtı'nın birçok sokağını neredeyse geçilemez hale getiriyor.
TARİHİ YAPILARIN DURUMU
Çırmıhtı, özellikle Malatya'nın tarihî dokusuyla tanınan bir bölge olarak dikkat çekiyor. Yüzyıllara dayanan geçmişiyle, pek çok kültürel mirasa ev sahipliği yapan bu mahalle, geçmişin izlerini taşıyan tarihi yapılarıyla da önemli bir değere sahip. Ancak deprem sonrası, bu yapılarla ilgili restorasyon çalışmaları başlatılmadı. Depremler, tarihi camiler, konaklar gibi yapıları da etkileyerek hasara uğratmış olsa da, bu binaların çoğu bugün kaderine terk edilmiş durumda. Çırmıhtı'nın tarihi dokusunu koruma adına hiçbir somut adım atılmamışken, bölgedeki vatandaşlar, hem evlerinin hem de kültürel miraslarının korunması konusunda büyük endişe taşıyor. Yıkık ya da hasar gören bu yapılar, hem turistik hem de kültürel değer taşıyan önemli miraslar olduğundan, restorasyon çalışmalarının bir an önce başlatılması gerektiği konusunda kamuoyunda güçlü bir beklenti var.
YENİDEN İNŞA SÜRECİ BAŞLATMALARI BEKLENİYOR
Çırmıhtı halkı, deprem sonrası hem maddi hem de manevi anlamda büyük kayıplar yaşadı. Birçok aile, evsiz kalırken, bazı aileler ise ağır hasar gören evlerini terk etmek zorunda kaldı. Geçici barınma alanlarında hayat mücadelesi veren vatandaşlar, ne yazık ki hâlâ kendi evlerine dönmenin umudunu taşıyor. Ancak bölgedeki yıkımın büyüklüğü, yerel yönetimlerin ve ilgili kurumların daha fazla çaba göstermesi gerektiğini ortaya koyuyor. Özellikle ağır hasarlı binaların yıkılmadan, enkazın kaldırılmadan vatandaşların güvenli bir şekilde geri dönüş yapabilmesi mümkün görünmüyor. Çırmıhtı'da yaşayanlar, devletin ve yerel yönetimlerin en kısa sürede bölgeye yönelik kapsamlı bir yeniden inşa süreci başlatmalarını bekliyor. Binaların sağlamlaştırılması, hasar tespiti yapılan yapılar için yıkım ve yeniden inşa çalışmalarının hızla tamamlanması, Çırmıhtı halkının geleceğe dair umutlarını pekiştirecek önemli adımlar arasında yer alıyor. Aynı zamanda tarihi yapıların restorasyonu ve korunması da bölge için bir başka öncelikli mesele. Kültürel mirasın korunması, bölgenin sosyal ve ekonomik kalkınması açısından kritik bir rol oynuyor. Çırmıhtı’nın tarihî değerlerinin korunarak yeniden hayat bulması, sadece Malatya için değil, tüm Türkiye için büyük bir kazanım olacaktır.
Yeşilyurt ilçesindeki Çırmıhtı bölgesinde depremler sonrası yaşanan zorluklar ve belirsizlikler sürerken, devletin ve yerel yönetimlerin bu bölgeye dair atacakları somut adımlar, hem halkın güvenliği hem de tarihî mirasın korunması açısından büyük önem taşıyor.
“HAREKETE GEÇTİK”
Çırmıhtı bölgesinde gerçekleştirilecek çalışmalar hakkında 13 Eylül 2024 tarihinde bir açıklama yapan Yeşilyurt Belediye Başkanı İlhan Geçit, “Çırmıhtı, Gündüzbey, Banazı, Barguzu ve Kileyik gibi tarihi bölgelerimizde ki deprem yaralarını sarmak, bu bölgede yaşayan hemşehrilerimizi güvenli ve sağlıklı konutlara taşımak ve bölgenin geleneksel kimliğinin korunmasını sağlamak için planlı bir çalışma yürütüyoruz. Biz göreve geldiğimiz zaman Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığımız, Büyükşehir Belediyemizin öncülüğünde Çırmıhtı ve Gündüzbey’in projelendirilme işlemlerine başlamıştı. Balkanlarda bu tip projeler hayata geçirmiş, ödül almış bir Türk firmasına bu projeler verilmişti. Bu proje basına da yansımıştı, gerçekten ödül alacak bir projedir. Sayın Bakanımız başta olmak üzere Bakan Yardımcılarımızla ve ilgili bürokratlarla bu proje üzerine müzakerelerimizi yaptık, ısrar ettik ve sonunda ikna ettik. Çırmıhtı ve Gündüzbey başta olmak üzere bu bölgedeki yerleşim alanları Malatya’nın turizmi açısından kritik öneme sahip, şehrin kalbi durumunda, burası şehrin gastronomisinin temsil edildiği, şehrimizin kadim merkezleri arasındadır. Burayı yeni bir turizm destinasyon merkezi yapmak üzere harekete geçtik” ifadelerini kullanmıştı.
muhabir: MEHMET TEVFİK CİBİCELİ