15 Ocak 2025 ile 15 Mart 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilen araştırma kapsamında, 153 kadın ve 247 erkek olmak üzere toplam 400 Suriyeli göçmenle yüz yüze anket yapıldı. Çalışmada elde edilen veriler, Malatya’daki Suriyeli göçmenlerin önemli bir bölümünün çalışma hayatına dahil olduğunu ve kentte yeni mesleki alanlara yöneldiğini gösterdi.
ÇALIŞANLARIN ORANI YÜZDE 84,5
Araştırmaya katılan 400 kişinin 338’inin, yani yüzde 84,5’inin Malatya’da herhangi bir işte çalıştığı belirlendi. Çalışmayanların oranı ise yüzde 15,5’te kaldı.Çalışanların kayıt durumları incelendiğinde ise 304 kişinin, başka bir ifadeyle yüzde 76’sının çalıştığı işyerine kayıtlı olduğu tespit edildi. 34 kişinin ise yüzde 8,5’lik oranla kayıt dışı çalıştığı görüldü.Araştırmada dikkat çeken bir diğer sonuç ise Malatya’ya yerleştikten sonra mesleki değişim yaşayanların oranı oldu.
YÜZDE 81,5’İ MALATYA’DA YENİ MESLEK EDİNDİ
Araştırmaya katılanların 326’sının, yani yüzde 81,5’inin Malatya’da yeni bir meslek edindiği belirlendi. Katılımcıların yüzde 18,5’lik bölümünün ise kentte herhangi bir meslek edinmediği kaydedildi.Meslek ve sektör dağılımında tekstil ilk sırada yer aldı. Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 32’si tekstil sektöründe bulunurken, yüzde 23,5’i esnaf olarak faaliyet gösteriyor. İşçi olarak çalışanların oranı yüzde 13,4, temizlik görevlilerinin oranı yüzde 9,8, çiftçilerin oranı yüzde 4,8 ve serbest meslek sahiplerinin oranı ise yüzde 1 oldu.Araştırmada yüzde 15,5’lik kesimi oluşturan 62 kişinin ise herhangi bir işte çalışmadığı belirlendi.
ERKEKLERDE ESNAFLIK ORANI DAHA YÜKSEK
Araştırmada kadın ve erkeklerin meslek dağılımları arasında da belirgin farklılıklar tespit edildi. Analiz sonuçlarına göre kadınların erkeklere kıyasla daha yüksek oranda çalışmadığı belirlendi. Çiftçilikte erkeklerin oranının kadınlara göre yaklaşık üç kat daha fazla olduğu görülürken, esnaflıkta da erkeklerin belirgin biçimde öne çıktığı kaydedildi.Araştırmaya göre esnaf olanların yüzde 91,5’ini erkekler oluştururken, temizlik görevlilerinde kadınların oranının yüzde 56,4 ile erkeklerden daha yüksek olduğu tespit edildi.
EKONOMİK MEMNUNİYETTE ESNAFLAR İLK SIRADA
Araştırmanın dikkat çeken bölümlerinden biri de Suriyeli göçmenlerin Malatya’daki ekonomik durumlarına ilişkin değerlendirmeleri oldu.Meslek grupları arasında ekonomik açıdan en yüksek memnuniyetin esnaflarda olduğu belirlendi. Esnaf grubunda yer alan 88 kişi Malatya’ya göç etmekten ekonomik açıdan memnun olduğunu belirtirken, yalnızca 6 kişi memnun olmadığını ifade etti.Buna karşılık çalışmayan 53 kişi ile temizlik görevlisi olan 32 kişinin ekonomik açıdan memnun olmadığını belirttiği görüldü.Genel değerlendirmede ise araştırmaya katılanların 234’ü, yani yüzde 58,5’i Malatya’ya göç etmekten ekonomik açıdan memnun olduğunu ifade etti.Araştırmada ayrıca katılımcıların yarısından fazlasının mevcut ekonomik durumlarının Suriye’deki ekonomik durumlarıyla aynı, iyi veya çok iyi seviyede olduğunu düşündüğü belirtildi.
ARAŞTIRMANIN EN DİKKAT ÇEKEN SONUCU
Çalışmanın sonuç bölümünde Malatya’daki Suriyeli göçmenlerin ekonomik ve mesleki durumlarındaki değişime dikkat çekildi.Araştırmada, Suriyeli göçmenlerin zaman içerisinde yalnızca işçi olarak çalışma eğiliminde olmadığı, bir bölümünün kendi işini kurarak esnaf ve işveren konumuna geçmeye başladığı değerlendirmesi yapıldı.Çalışmada bu durum, “Suriyeli göçmenlerin yavaş yavaş işçi statüsünden işveren statüsüne geçtiği söylenebilir” şeklinde ifade edildi.Bu sonuç, Malatya’daki Suriyeli göçmenlerin kent ekonomisine katılımının yalnızca ücretli çalışanlarla sınırlı kalmadığını, bir bölümünün ticari faaliyetlere yönelerek işveren konumuna geldiğini ortaya koydu.
GERİ DÖNÜŞTE GÜVEN VE İSTİKRAR BELİRLEYİCİ OLACAK
Araştırmada Suriyeli göçmenlerin geleceğe ilişkin beklentileri de ele alındı. Çalışmanın sonuç bölümünde, Suriyeli göçmenlerin ülkelerine dönüş konusunda güven ve istikrar ortamını önemli bir kriter olarak gördüğü belirtildi. Araştırmada, beklenen güven ve istikrar ortamının oluşması halinde göçmenlerin çoğunluğunun ülkelerine geri döneceği değerlendirmesine yer verildi.Çalışma, Malatya’daki Suriyeli göçmenlerin istihdamdan ekonomik memnuniyete, mesleki değişimden geleceğe ilişkin beklentilere kadar birçok alandaki durumunu ortaya koyarken, özellikle işçilikten esnaflığa ve işverenliğe doğru yaşanan değişimin kentteki göçmenlerin ekonomik entegrasyonu açısından dikkat çekici bir gelişme olduğunu gösterdi. Şaşırtan Araştırma: Malatya’da Suriyeli Göçmenler İşçilikten İşverenliğe Geçiyor
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü bünyesinde Betül Alaca ve Doç. Dr. Vedat Yılmaz tarafından hazırlanan “Suriyeli Göçmenlerin Memnuniyet ve İstihdamları Üzerine Bir Araştırma: Malatya Kenti Örneği” başlıklı akademik çalışma, kentte yaşayan Suriyeli göçmenlerin istihdam yapısı, ekonomik memnuniyeti ve entegrasyon sürecine ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
SİNEM HATUN DAVUT