Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) İnşaat Mühendisleri Odası Malatya İl Temsilcisi Eser Alan dün bir basın açıklaması gerçekleştirdi. Oda binasında düzenlenen açıklamaya Yönetim Kurulu üyeleriyle birlikte gazeteciler katıldı. Açıklamayı İnşaat Mühendisleri Odası Malatya İl Temsilcisi Eser Alan yaptı. Alan, Malatya'da gerçekleştirdiği basın toplantısında; inşaat mühendislerinin yaşadığı ekonomik sıkıntılara, güvencesiz çalışma koşullarına, düşük ücretlere, şantiye şefliği ve yapı denetim sistemindeki aksaklıklara dikkat çekti.
"Deprem bir doğa olayıdır ancak yıkım kader değildir" diyen Alan, mesleki bilgi ve liyakatin ön planda olduğu, kamusal yararı savunan bir yapı üretim ve denetim mekanizmasının acilen hayata geçirilmesini istedi.
TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası (İMO) Malatya İl Temsilcisi Eser Alan, Malatya’da kamuoyuyla paylaştığı ve 81 ilde eş zamanlı olarak duyurduğu ortak basın açıklamasında, mesleğin ve toplumun geleceği adına kritik uyarılarda bulundu.
“ARTIK YETER DİYORUZ”
Sabırlarının tükendiğini dile getiren Alan, “Çağrımızdır, bu sese kulak verin. Talebimiz geleceğimiz. Mesleğimize, emeğimize, geleceğimize ve halkımızın yaşam hakkına sahip çıkıyoruz. Bizler, ülkemizin köprülerini, barajlarını, yollarını, konutlarını, okullarını, hastanelerini inşa eden inşaat mühendisleriyiz. Bilimi yaşamı korumak için kullanan, bilgisini halkın yararına sunan, mühendisliği formalite olarak değil, can güvenliğini sağlamanın temel sorumluluğu olarak gören önemli bir mesleğin mensuplarıyız. Bugün buradan açıkça ilan ediyoruz: Sabrımız tükendi! Yıllardır izlenen politikalar, mühendislik hizmetlerini kamusal bir sorumluluk olmaktan uzaklaştırarak yalnızca bir maliyet kalemine indirgemiştir. Bilimsel bilgi, mesleki deneyim ve liyakat geri plana itilmiş; mühendislik emeği değersizleştirilmiş, mesleki yetkinlik ve bağımsızlık zayıflatılmıştır. Güvenli yapı üretiminin temel unsuru olan mühendislik hizmetleri, kimi zaman yalnızca bir imza ve evrak prosedürü olarak görülmüştür. Oysa mühendislik bir formalite değildir. Mühendislik, insan yaşamının güvencesidir. Mühendislik bilgisinin ve kamusal denetimin yok sayılmasının bedelini yalnızca biz mühendisler değil, bütün toplum birlikte ödemektedir. Artık yeter diyoruz” ifadelerinde bulundu.
İnşaat mühendisliğinin karşı karşıya kaldığı ekonomik ve yapısal krizlere dikkat çeken Alan, sektörün bugün tarihinin en ağır sorunlarıyla savaştığını belirtti.
“CİDDİ KAYIPLARA NEDEN OLMAKTADIR”
Kamuda çalışan mühendislerin üstlendikleri ağır sorumluluklara rağmen hak ettikleri özlük haklarından yoksun bırakıldığını, özel sektördekilerin ise düşük ücretler ve güvencesiz koşullara mahkûm edildiğini ifade eden Alan, “Meslektaşlarımızın sigorta primlerinin gerçek ücretleri üzerinden değil, daha düşük kazançlar veya asgari ücret üzerinden yatırılması ve çalışma günlerinin eksik gösterilmesi, sosyal güvenlik haklarında ciddi kayıplara neden olmaktadır. Yıllarını ülkenin kalkınmasına, yapılaşmasına ve altyapısına adamış emekli meslektaşlarımız, bugün yetersiz emekli aylıkları nedeniyle insanca yaşam koşullarından uzaklaşmaktadır” şeklinde konuştu.
Proje ve danışmanlık hizmetlerinin nitelik kaybına uğradığını, şantiye şefliğinin çoklu görevlendirmelerle işlevsizleştirildiğini ve yapı denetim sisteminin maliyet baskısı altında kaldığını dile getiren Alan, genç ve kadın mühendislerin yaşadığı sorunlara da değindi. Gençlerin işsizliğe mahkûm edildiğini, kadın mühendislerin ise ayrımcılıkla karşılaştığını belirten Alan, meslektaşlarının görevlerini tamamladıktan yıllar sonra dahi ağır hukuki yaptırımlarla yüzleşmek zorunda bırakıldığına dikkat çekti.
“TÜRKİYE BİR DEPREM ÜLKESİDİR”
Deprem kuşağında yer alan Türkiye'de yaşanan acıların faturasının yanlış politikalar yerine haksız yere mühendislere kesildiğini ileri süren Alan, “Özellikle deprem yargılamalarında, gerçek sorumluların tespitinden uzaklaşılarak, imar aflarının, sonradan yapılan müdahalelerin ve mühendislerin bilgisi ve denetimi dışında gerçekleştirilen uygulamaların sonuçları, kusur ve nedensellik ilişkisi yeterince gözetilmeksizin ağır ve orantısız biçimde meslektaşlarımızın üzerine yüklenmektedir. Bu tablo yalnızca biz inşaat mühendislerinin değil, bütün toplumun sorunudur. Türkiye bir deprem ülkesidir. Yaşadığımız her büyük deprem bize aynı gerçeği hatırlatmaktadır. Deprem doğa olayıdır, ancak yıkım kader değildir. Bilimsel planlamayla, nitelikli mühendislik hizmetleriyle, etkin ve bağımsız yapı denetimiyle depremlerin yıkıcı sonuçlarını azaltmak mümkündür. Ne var ki ülkemizin güncel, kapsamlı ve kamuoyuyla paylaşılmış bir yapı stoku envanteri hâlâ bulunmamaktadır. Milyonlarca yurttaşımız, yaşadığı binanın güvenli olup olmadığını bilmeden hayatını sürdürmektedir” dedi.
"GÜVENLİ BİR YAPIDA YAŞAMAK AYRICALIK DEĞİL, TEMEL BİR İNSAN HAKKIDIR"
İmar aflarıyla mühendislik hizmeti almamış veya projesine aykırı yapılara teknik güvenlik incelemesi yapılmadan hukuki statü kazandırıldığını iddia eden Alan, sözlerine şu şekilde devam etti:
“Yapılar kullanım süreleri boyunca yeterince denetlenmemekte, taşıyıcı sistemlere yapılan müdahaleler ve zamanla oluşan hasarlar sistematik biçimde izlenmemektedir. Oysa güvenli bir yapıda yaşamak ayrıcalık değil, temel bir insan hakkıdır! Bir yurttaşın yaşadığı, satın aldığı veya kiraladığı binanın güvenliğini bilmesi en doğal hakkıdır. Buradan soruyoruz: Yaşadığımız binaların güvenli olup olmadığını öğrenmek için daha kaç deprem yaşamamız, daha kaç can kaybetmemiz gerekiyor? Bir kez daha vurguluyoruz: Mesleki bilgi ve yetkinliğin göz ardı edildiği, mühendislik emeğinin değersizleştirildiği, teknik kararların ekonomik ve idari baskılar altında alındığı bir düzende kamu yararından ve gerçek anlamda yapı güvenliğinden söz edilemez. Mühendislerin haklarını savunmak, halkın yaşam hakkını savunmaktır. Mühendislik emeğini korumak, kamu yararını korumaktır.”
TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI’NIN 10 MADDELİK ACİL ÇÖZÜM TALEPLERİ
ülkenin güvenli geleceği için hayati önem taşıyan 10 maddelik taleplerini sıralayan Alan şunları kaydetti:
“1. Mühendislik hizmetleri için mesleki bilgi, emek ve sorumluluğa uygun asgari ücret belirlenmeli; TMMOB'nin bu alandaki belirleme ve denetleme yetkisi yasal güvenceye kavuşturulmalıdır. SGK bildirimlerinin gerçek ücret ve meslek kodları üzerinden yapılması sağlanmalı; kayıt dışı çalışmaya, karşılığı ödenmeyen fazla mesailere ve güvencesiz istihdama son verilmelidir.
2. Kamu mühendislerinin ücretleri ve özlük hakları iyileştirilmeli; ek gösterge, tazminat ve ek ödemeler emekliliğe yansıtılmalıdır. Kamuda mühendis istihdamı artırılmalı ve atamalarda liyakat esas alınmalıdır.
3. Genç mühendislerin işsizliğini azaltacak planlı istihdam politikaları uygulanmalı; emekli mühendislerin aylıkları insan onuruna yaraşır bir yaşam düzeyine yükseltilmelidir.
4. Mesleki deneyim, uzmanlaşma ve sürekli mesleki gelişimi esas alan Yetkin Mühendislik sistemi yasalaştırılmalı; meslek odamızın eğitim, belgelendirme ve mesleki denetim yetkileri güvence altına alınmalıdır.
5. Deprem yargılamalarında, bilimsel ve teknik yeterliliği güvence altına alınmış bir bilirkişilik sistemi oluşturulmalı ve uzmanlaşmış teknik ihtisas mahkemeleri kurulmalıdır.
6. Etüt, proje ve danışmanlık hizmetlerinde mesleki yeterlilik, kalite ve emek esas alınmalı; proje müelliflerinin hakları korunmalı, proje bedelleri odamız tarafından belirlenmelidir.
7. Şantiye şefliği tam zamanlı ve fiilen yürütülen bir mühendislik hizmeti hâline getirilmeli, aynı anda birden fazla şantiyede görevlendirmeye son verilerek her şantiyeye bir şef tanımlanmalıdır.
8. Yapı denetimi, maliyet baskısının belirleyici olduğu bir alan olmaktan çıkarılmalı; kamu yararını esas alan bağımsız bir yapıda yeniden düzenlenmelidir. Yapı denetimi ve laboratuvar hizmetlerinin müteahhitlerden mali ve idari bağımsızlığı sağlanmalıdır. Denetim görevini yürüten mühendislerin görevleri nedeniyle karşılaştıkları baskı, tehdit ve şiddete karşı etkin hukuki koruma sağlanmalıdır.
9. Ülkemizin yapı stoku envanteri derhal çıkarılmalı; riskli yapılar bilimsel yöntemlerle belirlenmeli, güçlendirme ve kentsel dönüşüm çalışmaları rant değil, can güvenliği ve sosyal adalet temelinde yürütülmelidir.
10. Yapıların yalnızca inşa edilirken değil, kullanım ömürleri boyunca da denetlenmesini sağlayacak periyodik yapı kontrol sistemi oluşturulmalıdır.”
EMİNE ZEHRA ÇELEBİ