Bir zamanlar her mahallede mutlaka bir terzi dükkânı bulunurken, günümüzde bu meslek ayakta kalma mücadelesi veriyor.
Hazır giyim sektörünün hızla büyümesi, değişen tüketim alışkanlıkları ve gençlerin mesleğe ilgi göstermemesi nedeniyle terzilik eski günlerinden uzaklaştı. Uzun yıllardır terzilik yapan Abuzer Sandal, mesleğin bugün geldiği noktayı değerlendirerek, yaşanan değişimin yalnızca terzilikle sınırlı olmadığını, birçok geleneksel mesleğin benzer sorunlarla karşı karşıya olduğunu ifade etti.
Sandal, geçmişte çocukların küçük yaşlardan itibaren bir ustanın yanında meslek öğrendiğini hatırlatarak, bugün ise bu kültürün büyük ölçüde ortadan kalktığını söyledi.
"ÇIRAK YETİŞMİYOR"
Terzilikte en büyük problemin çırak eksikliği olduğunu belirten Sandal, ekonomik şartların ve mesleğin gelir düzeyinin yeni nesli bu alandan uzaklaştırdığını dile getirdi.
Geçmişte meslek öğrenmenin ön planda olduğunu ifade eden Sandal, "Biz bu meslekte dört yıl para almadan çalıştık. O zamanlar ilkokulu bitiren çocuklardan okumayanlar mutlaka bir ustanın yanına verilirdi. 'Bir sanat öğrensin, elinde mesleği olsun' denirdi. Şimdi ise yıllardır çırak aramıyoruz. Çünkü gelen yok. Gelen de hemen para kazanmak istiyor. Ama mesleğin bunu karşılayacak gücü kalmadı. Bu yüzden yeni usta yetişmiyor" diye konuştu.
ÖZEL DİKİM YERİNE TAMİRAT ÖNE ÇIKTI
Hazır giyim sektörünün büyümesiyle birlikte özel dikim kıyafetlere olan talebin ciddi şekilde azaldığını ifade eden Sandal, artık işlerinin büyük bölümünü tamirat oluşturduğunu söyledi.
Eskiden ceket, takım elbise ve pantolon diken birçok ustanın mesleği bıraktığını belirten Sandal, "Bugün ceket dikenlerin büyük kısmı bu işi bıraktı. Biz de artık daha çok fermuar değiştiriyoruz, paça kısaltıyoruz, daraltma ve genişletme gibi tamirat işleri yapıyoruz. Yeni kıyafet diktiren çok az kişi geliyor. Çorba kaynıyor ama ancak geçimimizi sağlayabiliyoruz. Buna da şükrediyoruz" ifadelerini kullandı.
HAZIR GİYİMLE FİYAT REKABETİ ZORLAŞTI
Özel dikim maliyetlerinin hazır giyim ürünleriyle rekabet edemediğini dile getiren Sandal, bunun da vatandaşları hazır kıyafete yönelttiğini söyledi.
Bir pantolonun dikim maliyetinin yaklaşık 3 bin liraya ulaştığını belirten Sandal, "Vatandaş aynı paraya mağazadan takım elbise alabiliyor. Böyle olunca özel dikim yaptırmak istemiyor. Mecbur kalanlar geliyor. Özellikle obez vatandaşlar hazır kıyafet bulamadıkları için bize geliyor, kumaş alıp diktiriyor. Ama bunlar yılda bir ya da iki müşteriyle sınırlı kalıyor. Bu da mesleği ayakta tutmaya yetmiyor" dedi.
"BENİM DİKTİĞİM PANTOLON YILLARCA GİYİLİR"
Hazır giyim ürünlerinin büyük bölümünün kısa sürede yıprandığını savunan Sandal, el emeğiyle hazırlanan kıyafetlerin ise çok daha uzun ömürlü olduğunu söyledi.
Kaliteli işçiliğin önemine dikkat çeken Sandal, "Benim diktiğim bir pantolon kolay kolay sökülmez, yırtılmaz. En az iki-üç yıl rahatlıkla giyilir. Ama birçok konfeksiyon ürünü kısa sürede deforme oluyor. Rengi soluyor, kumaşı güneş gören yerde başka, gölgede başka renk alıyor. Elbette kaliteli konfeksiyon ürünleri de var ama onların fiyatı da bizim diktiğimiz ürünlerin iki-üç katına çıkıyor" diye konuştu.
"UCUZ ETİN YAHNİSİ OLMAZ"
Vatandaşlara kaliteli ürün tercih etmeleri tavsiyesinde bulunan Sandal, uzun ömürlü kıyafetlerin ilk bakışta pahalı görünse de uzun vadede daha ekonomik olduğunu ifade etti.
"Ucuz etin yahnisi olmaz" sözünü hatırlatan Sandal, "İnsanlar iyi mal alsın, sonra kaygısını çekmesin. Kaliteli kumaş ve kaliteli işçilik her zaman kendini belli eder. İlk fiyatına değil, yıllarca kullanılmasına bakmak gerekir. Terzide dikilen ürün hem kişiye özel olur hem de uzun yıllar kullanılabilir" dedi.
"SADECE TERZİLİK DEĞİL, BİRÇOK MESLEK YOK OLUYOR"
Terziliğin bugün karşı karşıya olduğu sıkıntıların birçok geleneksel meslekte de yaşandığını belirten Sandal, gençlerin zanaatlara yönlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Mesleklerin geleceği açısından çırak yetiştirmenin büyük önem taşıdığını vurgulayan Sandal, gerekli adımlar atılmadığı takdirde yılların emeğiyle ayakta kalan pek çok zanaatın tamamen yok olabileceğini ifade etti. Hazır giyimin yaygınlaşmasının el emeğini geri plana ittiğini belirten Sandal, buna rağmen kaliteli üretimin ve ustalık gerektiren işçiliğin hiçbir zaman değerini kaybetmeyeceğini sözlerine ekledi.
HANİFE SARI