Malatya’nın ilçelerinde kendine has birçok oyun havası bulunmakta ve bu oyun havaları sergilenirken dikkat edilen incelikler ve giyilen kıyafetler, oyun havalarını daha da ilginç kılmakta.
Geçmişe dair gelenekler arasında yer alan bu değerlerin günümüzde de varlıklarını devam ettirmesi Malatya’yı kültürel anlamda diğer illere göre biraz daha değerli kılmaktadır.
Nesilden nesile aktarılan bu değerler arasında ağırlama, üçayak, delilo, kaçike, berde, lorke, kolüstü, söğüt dalı, tezleme, kaleden kaleye şahin uçurdum, heyhat, sivike, tura, sinsin bulunmakta.
HALAYLAR, DAVUL VE ZURNA EŞLİĞİNDE OYNANAN HAREKETLİ OYUNLARDIR
Halk oyunları denince akla gelen halaylar, davul ve zurna eşliğinde oynanan hareketli oyunlardır. Halayın başındaki kişiye Halay Başı, sondakine ise Pöçük denir. Halayların en temel, müzik enstrümanları davul ile zurnadır.
Eyvan gecelerinde meşk yapılırken ince sazlar daha fazla kullanılmaktadır, mesela bağlama, cümbüş, ud, keman, darbuka vb.
Seyirlik oyunlar özellikle düğünlerde, Kış Yarısı eğlencelerinde ve Hıdırellez'de sergilenir. Birçok ilçede ve köylerde oynanan güldürü türü benzetmeye dayalı oyunlardan; Berber, Köşker, Karı- koca, Tarla Bölme, Davar Satma, Deve, yüzük gibi oyunlar sergilenir.
HALK OYUNLARINDA GİYİM
Genel anlamda halk oyunlarında erkekler keçe fes, papak, içlik, yelek, kuşak, cepken, aba, şalvar, yün çorap, yemeni olarak adlandırılan giysi parçalarından oluşan kıyafetler giyer. Köstekli saat, ağızlık, çakmak, tabaka, tespih gibi aksesuar kullanırlar. Kadınlar ise fes, kıtan, kefiye, yazma, üç etek, cepken, kadife/basma zıbın, içlik, kuşak ve kemerler, berivanik, peştamal, önlük, şalvar, çorap, yemeni giyer. Fesin üzerini altın ve gümüşten takılar, süsler; göğüste beşibirlikten oluşan kolyeler, gümüş takılar ve ayrıca gümüş kemerler kullanılır. Sürme ve kınayı ise süslenmek için kullanırlar.
Yörede yaşayan Alevi-Bektaşi kültürüne mensup vatandaşlar ise cemlerde; Hızır semahı, Kırklar Semahı, Kırat Semahlar gibi semahları dönerler.
Muhabir: HANİFE SARI