Malatya’da birbirinden değerli birçok yapı mevcut. Bu yapılar gerek tarihi gerek dini gerek kültürel anlamda birçok önemli bilgi vermekte. Bu yapılardan bazıları da Antik Yol İzi ve Kaya Mezar Odası, Hoşirik Kaya Mezar Odaları I-II olarak karşımıza çıkmakta. İlgili yapılar hakkında genel anlamıyla şunlar söylenebilir.
ANTİK YOL İZİ VE KAYA MEZAR ODASI
Antik Yol Kalıntısı: Eskli’ye girişteki caminin kuzeybatısındaki dereye inen yaklaşık 100 m. uzunluğundaki yamaçtaki taşlarla yapılmıştır. Teraslama tekniğiyle yapılmış olan yoldan derenin içinde bulunduğu vadiye inilir. Yolun her dönemde kullanıldığı düşünülmektedir. Esikli Kaya Odası: Antik yolun dereye doğru devamı geçilerek sağ taraftaki (kuzeybatısı) kayalık alandaki odaya oyulmuş basamakla çıkılır. Ağız kısmı tahribata uğramıştır. İçi yaklaşık 1,5 x 2,5 m, yüksekliği 110 cm kadardır. Bu odanın 6-7 m kuzey doğusunda da 1 x 0,50 m ölçülerindeki oyuğun hemen altına küçük bir oturma sekisi yapılmıştır.
HOŞİRİK KAYA MEZAR ODALARI I-II
Hoşirik Kaya Mezar Odaları I-II Malatya’nın Arapgir ilçesi Bostancık Mahalle’sinde bulunmaktadır. 1 Nolu Oda: Arapgir merkezden hareketle Arapgir-Malatya karayolunun 7,3 km’sinden sağa dönen stabilize yolun 23. km’sindedir. Bulgurlu Mahallesinin 800-850 m kadar kuzeydoğusundaki doğuya bakan kaya bloğunun üzerinde yarımay kemerli nişli alınlıktaki dikdörtgen girişteki kemerli (35 x 32 cm) niş daha yer alır. Kapı girişi: 77 x 64 cm, iç mekân: 198 x 141cm, yükseklik: 156 cm’dir. Mezarın dıştaki alınlığının yerdeki yüzeyden başlayan kabartma stilize insan vardır (Sonradan isim, kuş vb. çizilerek deforme edilmiş). Ana girişin iki tarafında kabartma sütunlar işlenmiştir. Mezar odasının içindeki orta boşluğun karşısı, sağı ve solunda yarım ay biçimli nişlerde mezar sekileri mevcuttur. İçi boştur. 2 Nolu Oda: 1 Nolu odanın 7 m kadar güneydoğusunda devam eden kayanın üzerindedir. Yarımay biçimli nişli alınlığın bir kısmı kopmuştur. Dikdörtgen biçimli girişin üstünde yarımay biçimli (35 x 22 cm) niş bulunur. Kenarları kabartmalıdır. Kırık bölümde stilize palmet motifi izi vardır. Girişin kenarları stilize hayat ağacı motiflidir. İç bölüm yarımay biçimli olup orta boşluğun yanlarında ve karşısında mezar sekileri mevcuttur. Sağ ve sol seki duvarında birer niş olmak üzere karşı duvarda ise bir niş daha (74 x 56 cm) bulunmaktadır. Ana giriş : 116 x 86 cm., iç mekân: 220 x 178 cm’dir. İçi boştur.
Muhabir: HANİFE SARI