Malatya Büyükşehir Belediyesi yanındaki geçici konteyner ticaret merkezinde faaliyet gösteren esnaflar, Sonmanşet Gazetesi'ne yaptığı açıklamalarda bölgedeki son durumu değerlendirdi. Esnaflar; yüksek kiralar, akşam saatlerinde yaşanan elektrik kesintileri, tuvalet kilitlenmesi ve taşınma sürecindeki belirsizliklere sitem ederken, geçici ticaret merkezinin kalıcı bir çarşı merkezi haline getirilmesini ve kiracıların mağdur edilmeyerek yerlerinde kalmasını talep ediyor.
Konteynerlerde verilen 3 yıllık emeğin ardından kapılarının çalınmasıyla birlikte kaygı dolu bir bekleyişe giren esnaflar, bir yandan fahiş kira artışları ve aydınlatma yetersizliğiyle mücadele ederken, diğer yandan da kalıcı çözümlerle bu ticaret merkezinin yaşatılmasını istiyor.
“ŞEHİRCİLİĞE VEYA BELEDİYEYE DEVREDİLSİN”
Yüksek Kiralar ve Giderler Hakkında konuşan esnaf Battal Tuncal, “Buradaki esnafların dükkanları yoktur. Yani bunlar mülk sahibi değiller. Olanların da çokları 'Kiralar yüksek olduğu için ben artık bu işi yapmayayım, kiraya vereyim' diyor. Tabii kiralar ağır olduğu için, kiralar, millet tutmuyor... En küçük dükkan 600 liradan, 600 bin liradan başlıyor, milyonun üstüne çıkıyor. Bir esnaf kapıyı açtığı an, 600 liralık bir dükkanın 2.500 lira günlük gideri var, sadece kira gideri. Bunu kaldırması çok zor, kira durumu zor. Akşamları aydınlatma yoktur. Biz kendi dükkanlarımızda seyyar çekmeye başladık, bunlar seyyar lambalar. Aydınlatmaya çalışıyoruz. Akşam oldu mu tamamen karanlık bir sokak haline geliyor... hem depremi hatırlatacak hem de nostalji olan bir yer olarak biz genelde buranın kalmasını istiyoruz. Şehirciliğe devredilsin veya belediyeye devredilsin, belli bir kira miktarı koyarak insanların... Her şehirde böyle yerler var, büyükşehirlerin hepsinde” sözlerini kullandı.
Tuvaletlerin kilitlenmesiyle ilgili yaşanan sıkıntıya da değinen esnaf Tuncal, esnafların anahtarları kendilerinde tutarak tuvaletleri kapattığını belirterek, “O kilitlediği için buradaki geçen bayan arkadaşlarımız, kardeşlerimiz zorluk çekiyor. Hatta ben şurada esnaftan anahtar istedim ya, onlar da vermediler... Çarşının tuvaletleri hiçbir yerde anahtarlı değildir, Türkiye'nin bir yerinde. Umuma açıktır, herkes ihtiyacını öyle karşılar” şeklinde konuştu.
“KENDİ YERLERİMİZE GEÇMEK İSTİYORUZ”
Geçici çarşıda kiracı olduğunu ve dükkanları teslim edildiğinde taşınacaklarını dile getiren esnaf Emine Eren Araz, “Ben kiracıyım, taşınma şansım yok. Bekliyoruz, daha dükkanlarımız yapılmadı. Kendi yerlerimize geçmek istiyoruz. Dükkanlarımız yapılırsa inşallah, mesela ben Emeksiz’deydim, orayı istiyorum. Müşteri potansiyelim orada. Faturalarını ödeyecekler insanlar. Biraz da herkes kazanmayacak, biraz da ödeyecekler; yazık yani. Devlete de yazık... Ama sadece bir ödedikleri elektrik faturası, onu da ödesinler yani. Karanlıksa işte ödeyecekler, aydınlanacak. Yani herkes burada para kazanıyor. Kirasız dükkanlarda... O zaman memnun değillerse çıksınlar, gelen öder zaten” cümlelerini kullandı.
Tuvaletlerin neden kilitlendiğine açıklık getiren enaf Araz, “Tuvaletleri çok kirli kullandıkları için, evet, kilitlediler. Çok kötü kullanıyorlar, gerçekten gidemiyoruz ve herkes hasta oluyor. O nedenle kilitledik. Ama şimdi bir süre belediye elemanını çektiği için personelini, temizlik personelini, biz ücretli olarak tuttuk. Kilit aldık, kilitledik haklı olarak; çünkü paramızla kadın tuttuk biz. Kadın iki hafta geldi, bıraktı işi. Yapmak istemiyorlar çünkü çok kirli bırakıyor bayanlar. Her şeyi atıyorlar etrafa, her taraf berbat. Ve biz kullanamıyoruz. Paramızı vererek deterjan alıyoruz, kadın tutuyoruz, kullanamıyorduk; kilitledik. Şu an belediye zaten günde üç defa bayan ayarlamış, üç defa geliyor, temizliyor, gidiyor ve kapımız açık şu an” ifadelerini kullandı.
“İNŞALLAH BİZE KİRAYA VERİRLER, BURADA KALIRIZ”
Çarşıyı bize kiraya versinler diyen esnaf Yusuf Ceyhan, “Şu an biz buradayız. Yani bizim için herhangi bir tebligat ya da bir şey gelmedi. Yanılmıyorsam bizim burası en son kalkacak yer... İnşallah yani biz de kiracıyız. İnşallah bize kiraya verirler, biz burada kalırız yani. Bizim iş yerlerinin ışıkları var da ara ışıklarda işte bir şey, uyumsuzluk var. Yani bu ara ışıklardaki uyumsuzluğu da bütün esnafların abonman şeylerine yansıtsalar bu sıkıntı olmaz. Çünkü zifiri karanlık oluyor, yani bir nevi hırsıza davetiye çıkarıyor yani” dedi.
"AKŞAM 5, 6 DEDİN Mİ ELEKTRİKLER KAPANIYOR"
Çarşıda yaşadıkları sorunları ifade eden esnaf Merve Yıldırım ise, “Elektrikten çok sıkıntılıyız. Akşam 5 dedin mi, 6 dedin mi elektrikler kapanıyor... Saat 5-6'dan sonra zaten en çok işin yapıldığı zaman. E o zaman da evimize gitmiş oluyoruz; çünkü elektrik yok, burası çok karanlık oluyor ve insanlara şey gelmiyor hani, güvenli bir yer gelmiyor. Biz taşınmaktan yana değiliz; çünkü bir düzen kuruldu 3 sene sonrasında. Yani bir 3 senenin oturma süreci oldu bizim için. Yeni yeni müşteriler kazanmaya başlıyorsun ve bir anda sana 'çık' demeleri çok mantıklı bir şey değil... Yani kiracıları nereye gönderecek? Adam bir fiyat veriyor, 14 metrekareye 600 milyon. Ya sen 14 metrekareye 600 milyon neyin parasını biçerek veriyorsun” diyerek sözlerini tamamladı.
ROJBİN ASTEKİN