Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’nin Avrupa İş İstatistikleri düzenlemesi kapsamında yürütülen uyumlaştırma çalışmaları çerçevesinde, Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistikleri’nde yapılan revizyonlara bağlı olarak girişimcilik göstergeleri de güncellendi. Buna göre, 2023 yılında girişim doğum oranı yüzde 15,5, istihdamdaki payı ise yüzde 4,9 seviyesinde bulunuyordu.
2024 yılında doğan girişimler sektörel olarak incelendiğinde, en yüksek payı yüzde 32,1 ile toptan ve perakende ticaret; motorlu kara taşıtlarının ve motosikletlerin onarımı sektörü aldı. Bu sektörü yüzde 16,8 ile ulaştırma ve depolama, yüzde 10,1 ile inşaat sektörü izledi.
İllere göre dağılımda ise 2024 yılında doğan girişimlerin yüzde 25,8’i İstanbul’da kuruldu. İstanbul’u yüzde 7,5 ile Ankara, yüzde 6,5 ile İzmir takip etti.
GİRİŞİMLERİN ÖLÜM ORANI YÜZDE 12,9
Girişimlerin 2022 yılına ilişkin ölüm oranı yüzde 12,9 olarak kaydedildi. Aynı dönemde ölen girişimlerin istihdamdaki payı yüzde 4,2 oldu. 2021 yılında ise ölüm oranı yüzde 11,9, istihdam kaybı payı yüzde 4,1 olarak gerçekleşmişti.
2022’de kapanan girişimlerin en büyük bölümünü yüzde 35,0 ile yine toptan ve perakende ticaret sektörü oluşturdu. Ulaştırma ve depolama sektörü yüzde 16,3, konaklama ve yiyecek hizmetleri sektörü ise yüzde 10,6 pay aldı. Ölen girişimlerin illere göre dağılımında İstanbul yüzde 25,7 ile ilk sırada yer aldı.
HAYATTA KALMA ORANI YÜKSELDİ
2023 yılında kurulan girişimlerin yüzde 78,3’ü 2024 yılında faaliyetini sürdürdü. Girişimlerin bir yıllık hayatta kalma oranı 2022’de yüzde 75,2, iki yıllık hayatta kalma oranı ise yüzde 58,6 olarak gerçekleşti.
HIZLI BÜYÜYEN GİRİŞİMLER DİKKAT ÇEKTİ
2024 yılında hızlı büyüyen girişimlerin oranı yüzde 14,4, ceylan girişimlerin oranı ise yüzde 2,4 oldu. Hızlı büyüyen girişimlerin yüzde 23,5’i imalat, yüzde 20,5’i ticaret, yüzde 15,2’si ise inşaat sektöründe faaliyet gösterdi. İmalat sanayinde 2024 yılında doğan girişimlerin yüzde 57,8’inin düşük teknoloji ürünleri ürettiği görülürken, yalnızca yüzde 0,9’u yüksek teknoloji üretimi gerçekleştirdi.
KÖKLÜ GİRİŞİMLER DIŞ TİCARETTE ÖNE ÇIKTI
Kuruluş yılı 1990 ve öncesi olan girişimler, 2024 yılında ihracatın yüzde 17,3’ünü, ithalatın ise yüzde 28,4’ünü gerçekleştirdi. 2016–2020 yılları arasında kurulan girişimler ise ciroda yüzde 16,6, istihdamda yüzde 20,1 pay aldı. Açıklanan veriler, Türkiye’de girişimciliğin canlılığını koruduğunu, ancak teknoloji yoğun üretimin artırılması ve girişimlerin sürdürülebilirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koydu. (Bülten)