Sonmanşet Gazetesi Yazı İşleri Müdürü Sinem Hatun Davut’un moderatörlüğünü yaptığı BUSABAH TV’deki ‘Bakış Açısı’ programında, ‘Haftanın Nabzı’ programında Malatya Valisi Seddar Yavuz’un yaptığı açıklamalar ele alındı. Programda Vali Yavuz’un özellikle deprem sonrası yıkım ihaleleri, hurda alımları ve usulsüzlüklerle mücadele konusundaki değerlendirmelerini yorumlayan Gazeteci Güler Hazar Doğan, hem yürütülen soruşturmalar hem de depremde yaşanan yıkımın sorumlularının hesap vermesi konusunda dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Vali Yavuz’un kamuoyunun merak ettiği sorulara verdiği yanıtlar için teşekkür eden Doğan, yıkım ihalelerindeki usulsüzlüklerle ilgili kararlı bir tutum sergilenmesinin önemli olduğunu belirtti. Yavuz’un sorumluların yargılanması konusundaki açıklamalarını olumlu bulduğunu ifade eden Doğan, bu hassasiyetin ilerleyen süreçte de devam edip etmeyeceğine ilişkin endişelerini dile getirdi. Mart 2023 ile Ocak 2024 arasındaki yıkım ihalelerinin veriliş biçimi, ihale yöntemleri ve hurda alımlarıyla ilgili usulsüzlüklerin araştırılmasının önemine değinen Doğan, kamuoyunun adalet beklentisinin karşılanması gerektiğini söyledi. Doğan, “Sayın Vali Mart 23 ve Ocak 2024 yılları arasında yıkım ihalelerinde ihalelerin veriş biçimi, ihale şekilleri, hurdaların alımı konusundaki usulsüzlüklerle ilgili bir soruya verdiği cevapta ‘bu hırsız takımını kesinlikle yargılatacağım ve bunlara pabuç bırakmayacağım’, ‘rezil’ dedi. Sayın Vali sert bir cevapla buradaki yargılamaları titizlikle takip ettiğini ve sorumluluğu bulunan herkesin adalet önünde hesap vermesi için konunun takipçisi olduğunu belirtti. Şimdi bu çok güzel bir şey. Ancak bir yandan da endişeye de kapılmamak mümkün değil. Şöyle bir durum var burada. Deprem oldu. 2 binden fazla insan öldü, evlerini, canlarını, mallarını kaybettiler. Fakat bugün bu evleri yani aralarında yeni yapılan, yeni yerleşim yerlerinde olan evler de vardı. Can kıymetli ama mal da canın yongasıdır. Yani aynı zamanda bir ekonomik israf, ekonomik kayıp ülke için. Bugün o imarları, yanlış imarları, fazla katları, bu ruhsatları verenler bu yargılamalarda doğru dürüst tutuklu kalmadı. Çünkü kiminin dayısı var, kiminin amcası var, kimisi bir başka şirketle ortak, müteahhitle ortak, iş tutuyor, siyasetçiyle ortak, hatır sayılır STK'larla ortak. Bu ortaklığı olan, arkası olan, sırtı kalın olanlar bir şekilde bu yargılamalardan paçalarını kurtarıyor. Şimdi Sayın Vali devletin temsilcisi olarak kamu idaresi bünyesindeki yıkım ihalelerinde çünkü YİKOB 'tan, başka yerlerde üst düzey kamu görevleri vardı. Vali bey yarın bir kararnameyle bir başka yere, bir başka göreve atanırsa aynı titizlikle, aynı hassasiyetle bu davalar takip edilecek mi, böyle bir endişem var açıkçası” ifadelerini kullandı.
İMAR KARARLARINI VERENLER DE SORGULANMALI
Depremde yaşanan yıkımın yalnızca müteahhitler üzerinden değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Doğan, imar kararları, kat artışları ve yapı ruhsatlarında imzası bulunan yetkililerin de sorumluluklarının araştırılması gerektiğini savundu. Malatya'da tarım arazileri ve yerleşime uygun olmayan alanlarda verilen imar izinlerine dikkat çeken Doğan, belediyelerdeki imar komisyonlarının aldığı kararların da incelenmesi gerektiğini ifade etti. Mühendis ve meslek odalarının uyarılarına rağmen kat artışlarına onay verenlerin yargı süreçlerinde hesap vermediğini düşündüğünü belirten Doğan, “Bir diğer konu yani Malatya'da tarım arazileri aslında yerleşimin olmaması gereken yerlere yoğunluklu ve yüksek kat izinlerini verip Malatya'da büyük bir yıkımı da hakikaten davetiye çıkaran yetkililerin de yargılanması gerekiyor. Bu anlamda imar komisyonları vardı. Bu kat artışlarına yıllardır belediyelerde, Büyükşehir Belediyesi'nde, henüz büyükşehir olmadan öncedeki belediyede imar komisyonları vardı. Bu imar komisyonlarında onaylanan kat artışları vardı. Bütün mühendislerin, mimarlar odalarının, jeoloji mühendislerinin uyarmalarına rağmen bu kat yüksekliğine onay veren imar komisyonları vardı. Herhangi bir tanesinin yargılandığını ben bilmiyorum.” Sözlerine yer verdi.
“DEPREME DİRENÇLİ KENTLER YARATMALIYIZ”
Türkiye'nin bir deprem ülkesi olduğunu hatırlatan Doğan, Malatya'da gerçekleştirilen güçlendirme çalışmalarının ne ölçüde sağlıklı ve kurallara uygun yapıldığının da sorgulanması gerektiğini söyledi. Denetimlerin yeterliliğine ilişkin soru işaretleri bulunduğunu dile getiren Doğan, gelecekte yaşanabilecek depremlere karşı dirençli kentler oluşturulmasının zorunluluğuna dikkat çekti. Doğan, “Vali gidince acaba aynı titizlikle bu soruşturma takip edilecek mi? Çünkü ülkemiz bir deprem ülkesi ve işte Bingöl'de bekleniyor. Yeniden Malatya fayı kırılabilir deniliyor. Bir yandan da güçlendirmeler gerçekten ne kadar sağlıklı yapıldı, ne kadar kurallarına uygun yapıldı, yapıldığı esnada gerektiği kadar denetlenebildi mi? Benim bunlarla ilgili kafamda çok ciddi soru işaretleri var açıkçası. Depremler devam edecek, olmaya devam edecek. Uzmanlar öyle söylüyor. Biz depremle yaşayacağız. Depreme dirençli kentler yaratacağız, uzmanların söylediği bu” ifadelerini kullandı. Programda Vali Seddar Yavuz'un deprem konutları ve iş yerlerinin teslim sürecine ilişkin açıklamalarına da değinen Doğan, anahtarlarını henüz teslim almayan vatandaşların durumunun ve konteynerlerde ticaretini sürdüren esnafın geleceğinin de ele alındığını belirtti. Vali Yavuz'un, anahtarlarını teslim almayan vatandaşların bir araya getirildiğini, konteynerde yaşamak istemeyen ancak maddi imkânı bulunmayanlara kira, eşya ve taşınma desteği sağlandığını aktardığını söyleyen Doğan, konut ve iş yerlerinin büyük bölümünün en geç yılbaşına kadar teslim edilmesinin hedeflendiğini hatırlattı.
KONTEYNER ESNAFININ TİCARETİNE DEVAM ETMESİNE İMKÂN
Deprem sonrasında esnaf olmadığı halde esnaflık yapan ve konteyner tahsis edilen 2 binden fazla kişinin durumunun da gündeme geldiğini belirten Doğan, bu kişilerin yer tutup ruhsat almaları halinde ticari faaliyetlerini sürdürebilecekleri yönünde bilgi verildiğini ifade etti. Doğan, Vali Yavuz'un bu konuda verdiği yanıtları da kamuoyuyla paylaşarak, deprem sonrası esnafın ticari hayatına devam edebilmesinin önemine dikkat çekti.
“SORUMLULAR HAK ETTİĞİ CEZALARI ALMALI”
Açıklamalarının sonunda deprem davalarının ve yıkım ihalelerindeki usulsüzlük iddialarının takip edilmesi gerektiğini yineleyen Doğan, sorumluluğun yalnızca müteahhitlerle sınırlı tutulmaması gerektiğini belirtti. Ruhsat veren, inşaat iznini onaylayan ve kat sayısına karar veren yetkililerin de hukuki sorumluluklarının araştırılması gerektiğini dile getiren Doğan, yerel yönetimlerin ve siyasilerin de sürecin takipçisi olması çağrısında bulundu. Doğan, “Dolayısıyla bu devletin yani vali beyin gösterdiği hassasiyeti, belediyeler ve müteahhitler konusunda siyasilerin de biraz takip etmesi gerekiyor. Kamu vicdanının rahatlaması açısından en azından yakınlarını, canlarını kaybedenlerin biraz olsun acılarını dindirmek açısından buradaki ilgili, sorumlu kişilerin hak ettiği cezaları almaları gerekiyor. Bunları da siyasilerin takip etmesi gerekiyor diye düşünüyorum” ifadelerini kullandı.
HANİFE SARI