Malatya Ziraat Mühendisleri Odası Başkanı Fevzi Çiçek, gazeteci Berkman Dulcan ve Malatya Sonmanşet gazetesi Yazı İşleri Müdürü Sinem Hatun Davut’un sunduğu BUSABAH TV YouTube kanalında yayınlanan “Haftanın Nabzı” programına konuk oldu. Programda 15-20 yıl sonra Malatya’da kayısının geleceği hakkında önemli değerlendirmeler yapıldı.
Konuyla ilgili programda çarpıcı açıklamalarda bulunan Fevzi Çiçek,
“Belki dünya başkenti sloganımız devam eder. Çünkü o sözlü bir ifade. Ancak önümüzdeki bu iklim verileri bahsettiğimiz gibi yaklaşık 25-30 yıldır takvimleri tutmaya çalışıyoruz. Bölgesel anlamda fenolojik takipler yapıyoruz. Bu iklim verileri bu şekilde sirayet etmesi durumunda yani bugün dahi 950.000 rakamın altında yavaş yavaş kaysı ekonomik olmaktan çıkıyor ifadesini kullanıyoruz. 15-20 yıl sonra bu projeksiyona göre yine kaysı yetişebilir ama ekonomik çıkar. Adres tarif etmek ne kadar doğru bilmiyorum ama bahsettiğimiz 950.000 rakımın altı Kale bölgesinden başlayıp Battalgazi, Akçadağ, Çerkez yazısı, Yazıhan'ın özellikle baraj sahili kesimleri bu anlamda bu bölgeleri kapsıyor. Bu bölgelerde hastalık zararlı popülasyonu artıyor. Bakın en basitinden söyleyeyim 2023 yılında deprem sonrasında çok uzun yıllardır almadığımız kadar yağış aldık ve süresi çok Haziran ayına kadar sirayet etti. Ne oldu? Bu defa fungal hastalıkların popülasyonu arttı, zarar eşikleri arttı. Bu yıl benzer bir durum oldu. 2019'da Monilya’ya bağlı biliyorsunuz sıkıntılar oldu. Sadece don, dolu iklim faktörleri dediğimizde doğal afetler akla gelmesin. İklim faktörlerine bağlı hatırlarsanız bir dönem kabuklu bit popülasyonu arttı. İşte zirai mücadeleyle bu defa yapıyorsunuz. Bu mücadeleyi yapamadığınız dönemde verim kayıplarına sebebiyet veriyorsunuz. Mücadeleyi yaptığınızda üretim maliyetlerini artırıyorsunuz. İşte bahsettiğimiz sebepler bunlar. Bu noktadan itibaren bir süre sonra artık işçi bulmada belki problem yaşayacağız. Çünkü biz tarımsal mekanizasyon ve teknolojiye geçimde de çok geç kalıyoruz, adaptasyon probleminde. Yoğun işçi talebimiz hala devam edecek. Bu popülasyonla kırsaldan kente göçlerin devam etmesiyle beraber artık kayısı yetişmiş olsa dahi ekonomik olmaktan çıkacağı için belki de terk edecek yeni ürünlere dönmüş olacak ki bugün Battalgazi bölgesine baktığımızda bu dediğimiz sirayetleri yavaş yavaş görmeye başladık. 10 yıl 15 yıl sonra Yoncalı barajının devreye girmesiyle beraber yaklaşık 170.000 dekar arazi sulamaya açılmış olacak. Bu bölgelerde yeni endüstri bitkileri dahil olacak. Yem bitkileri dahil olacak. Belki burada yeni kayısı plantasyonları yüksek kesimlerde yaşanırken düşük kesimlerde bu ürünlere gitmiş olacak. Ama bizim buradaki ifade etmeye çalıştığımız olay şu, bıçak kemiğe dayandıktan sonra acaba ne yapalım paniği yerine bugünden bu projeksiyon oluşturmamız, buna göre bir yelpazeyi genişletmemiz lazım diyoruz. Bizim gayretimiz de bu yönde”
ifadelerine yer verdi.
HANİFE SARI