Cafer Paşa Camii, Malatya’nın Arapgir ilçesinde diğer deyişle Eski Arapgir Osmanpaşa Mahallesi’nde bulunmakta.
CAMİİNİN GENEL YAPISI VE ÖZELLİKLERİ
Cafer Paşa Camii’ye sivri kemerli basit bir kapıdan girilir oradan da üzeri ahşap örtülü son cemaat yerine girilir. Doğu duvarına bitişik olan minarenin çıkış kapısı bu kısma açılır. Asıl mekân dörtgen bir plan üzerine oturtulmuş tek kubbeli, basit görünümlü bir yapıdır. Camii’nin kubbesi dıştan 8 köşeli bir kasnak üzerine oturur ve yanlara doğru yayvanlaşır. Gördüğü tamirler dolayısı ile orijinal formunu kaybetmiştir. Kubbe iç kısımda pandantifler sayesinde taşınır. Ağır paye ve kemerler iç mekânı etkiler. Cafer Paşa’nın yaptırdığı onarımdan önce Camii üç tarafı çapraz tonozlu yan mekânlı ve mihrap önü kubbeli bir yapı olmalıdır. Yapılan onarım sırasında doğu duvarı içeri alınarak yan mekânlardan bir tanesi yok edilmiştir. Camiin mihrap ve doğu duvarında ikişer pencere vardır. Nişin üst kısmında stilize olarak bir ters bir düz palmet sıralanır. Ahşap olan mimberin işçiliği dikkati çeker. Üzerinde hicri 1105 tarihi okunur. Yapı 267 m2 alan üzerindedir.
CAMİİ’Yİ YAPTIRANIN ŞEYH HASAN OLDUĞU SÖYLENMEKTE
Minareye çıkış kapısı ana zeminden yüksek olduğu için ahşap merdivenle çıkılır. Minare girişi üzerinde mukarnas ve iç içe geçmiş kemercik tezyinatı görülür. Minarenin kaidesi kare olup köşeleri yontularak gövdeye geçiş sağlayan kabuk kısım meydana getirilmiştir. Renkli kuşak vasıtası ile 12 köşeli minareye geçilir. Şerefenin altında üçlü sıra halinde mukarnas vardır. Minare bir taş külahla son bulur. Onarım kitabesi Cafer Paşa’ya aittir. Camii’yi asıl yaptıranın Şeyh Hasan olduğu söylenir. Şeyh Hasan, Moğolların önünden kaçarak gelip Arapgir’in Oner Köyü’ne yerleşmiş olduğu bilinen ulu bir kişidir. Diğer bir Şeyh Hasan ise, İlhanlıların son hakanı Emu Said Bahadır Han’ın önce Kemah Kalesi’ne sürgün edip, sonradan Anadolu genel valiliğine atadığı kimsedir (1334).
MUHABİR: HANİFE SARI