Türkiye’de yaşanan ekonomik kriz hemen her kesimi derinden etkilenirken, fırsatçıların yaptıkları zamlar tepkilere neden oluyor. “Asrın felaketi”ni yaşayan ve her konuda desteğe ihtiyacı olan Malatyalı üretici ve tüketiciler fırsatçılara çözüm bulunmasını talep ederken, bu duruma ilk somut adım Malatya İli Kırmızı Et Üreticileri Birliği’nden geldi. Yem piyasasını regüle etmeyi amaçlayan Birlik, büyükbaş hayvan yetiştiricileri için açtığı yem bayisiyle piyasanın altında yem satışı yapıyor. Şimdiden açtıkları bayinin meyvesini aldıklarını dile getiren ve Malatya Sonmanşet gazetesine konuşan Malatya İli Kırmızı Et Üreticileri Birliği başkanı Mehmet Taneli, açılan bayinin yaklaşık bir aydan bu yana faaliyet gösterdiğini dile getirdi.
Yem ve kepek fiyatlarına bir ay içerisinde 2 defa zam geldiğini ifade eden Malatya İli Kırmızı Et Üreticileri Birliği, Mehmet Taneli, bu nedenle yem ve kepek satıcılarıyla karşı karşıya geldiklerini söyledi.
“ÜRETİCİLERİMİZ FERYAT EDİYORLAR VE ÇOK HAKLILAR”
Hiçbir şeye zam gelmeden niçin yem ve kepeğe bir ayda 2 defa zam geldiğini soran Taneli, “Yem ve kepeğin içerisinde ne katıyorsunuz da bu kadar fiyatlar yükseldiğini sorduğumda yem ve kepek satıcıları bize doğru dürüst bilgi vermiyorlar. Toprak Mahsulleri Ofisi’nde arpa fiyatı geçen yıl da 8 TL’ydi, bu yılda 8 TL. Neye göre bu yem ve kepek fiyatlarının artığına akıl erdiremiyoruz. Bir ay içerisinde torba başına 60 TL zam gelir mi? fabrika 60 TL zam yapıyor, bir de yem satıcıları üzerine 40 TL ilave edip, öyle satıyorlar. Üreticilerimiz feryat ediyorlar ve çok haklılar. Yem ve kepek fiyatları hammaddesi yükselmeden niye bu kadar zamlandı?” şeklinde konuştu.
“ZAM GELSE DE BİZİM BAYİMİZDEKİ ÜRÜNLERE YANSIMIYOR”
Yem bayilerinin özel bir yer olmadığını ve kar marjı gütmediğini söyleyen Taneli, “Biz Et Üreticileri Birliği olarak şu anda bir yem ve kepek bayisi açtık. Hiçbir kar yapmadan bu bayimizde üreticilerimizin hayvanlarının yem ve kepek ihtiyacını karşılıyoruz. Piyasasına göre 50-60 TL daha aşağısına veriyoruz. Zam gelse de bizim bayimizdeki ürünlere yansımıyor. Biz bu bayiyi açarak yem piyasasını regüle etmeyi amaçladık. Yaklaşık bir aydan bu yana bayimiz hizmette ve fabrikalar dışında piyasada yem ve kepek fiyatlarında herhangi bir artış gözlemlemedik. Biz bir yem fabrikasıyla sözleşme yaptık. ‘Hiçbir kar yapmadan üreticilerimize yem satacağız’ dedik. Bu bayimizde sadece üyelerimiz değil, tüm üreticiler gelip bayimizden yem alabilir. Bayimiz özel bir yer değil, kar amacı yok, sadece Birliğimize bağlı. Biliyorsunuz birliğimiz de devlete bağlı bir kuruluş ve kanunen kar yapamaz” ifadelerini kullandı.
“YEM FABRİKASI KURULSA ÇOK GÜZEL OLUR”
Ucuz yem ve kepeği üreticilere ulaştırmaya çalıştırdıklarını belirten Taneli, “Bizim açtığımız bayiler gibi devletin güdüm de bu tür bayiler açılmalı. ‘Devlet ticaret yapmasın’ diyorlar. Devletimiz bünyesine bağlı birliklere destek olsun. Hayvancılık için hizmet veren Bilikler için bir yem fabrikası kurulsa çok güzel olur. Mesela bizim böyle bir talebimiz oldu. Biz hammaddesini Toprak Mahsulleri Ofisi’nden alacaktık. Ve fabrikada yem ve kepeğimizi üretecektik. Yem fabrikaları ne kadar fiyatları yükseltirse yükseltsin üreticileri etkilemezdi ki, fiyatları da artıramazlardı. Birliğimizin açtığı yem bayisi böyle. Fabrika zam yapmasa da karsız bir şekilde yem ve kepeği üreticilere ulaştırmaya çalışıyoruz. Büyükşehir Belediyesi öncülüğünde ilçe belediyelerin de destek olduğu bir yem fabrikası da olabilirdi. Bu üreticilerimiz için çok iyi olurdu” dedi.
“ÜRETİCİLERİMİZİN GÜCÜ OLMASI LAZIM”
Etle ilgili de bir projelerinin olduğunu dile getiren Taneli şunları kaydetti:
“Ette fiyatlarındaki durum daha da vahim. Karkas etin fiyatı giderek düşüyor. Karkas et 400 TL’ydi, şu anda 300 TL’ye kadar geriledi. Karkas etin kilosundan 100 TL düşmesine rağmen, marketlerde hala bir düşüş yok. Tüketiciler hala etin kilosunu 500-600 TL’den tüketiyorlar. Üreticilerimizin gücü olması lazım. Birliğimizin bir mezbahanesi, kesimhanesi, et entegre tesisi olmuş olsaydı, üreticilerimiz hayvanlarını getirip bize verirlerdi, biz de tıpkı yem bayimizde yem sattığımız gibi, bir bayi kurardık, etimizi tüketicilerimize ulaştırırdık. Karkas etin kesimi 300 TL, raflarda etin fiyatı 500-600 TL. Arada çok büyük fark var ve bunu da aracılar alıyor. Ben böyle sözler söyleyince kasaplar rahatsız oluyorlar. Karkas etten biz zarar ediyoruz, raflardaki eti tüketicilerimiz çok pahalı yiyor. Peki, burada karlı çıkan kim? Elbette ki aracılar. Eğer biz bu duruma müdahale etseydik böyle olmazdı. Birlik olarak bizim bir entegre et tesisimiz olsaydı tüketicilerimiz de, üreticilerimiz de rahat edeceklerdi. Üreticilerimiz kar edeceklelerdi, tüketicilerimiz de ucuz et yiyecekti. Dolayısıyla da piyasayı regüle edecektik. Eskiden kasapların karı sadece hayvandan çıkan sakatattı. Şimdi sakatatın üzerine deri ve yağ da eklendi. Her hayvanda neredeyse 30 kilo yağ çıkıyor. Eti tüketiciye ucuz satmak için de projemiz var. Belediye başkanlarımızla bu durumu görüştük, başkanlarımız desteklerini çekmezlerse projemizi hayata geçirmeyi planlıyoruz. İnşallah fırsatçıların elinden hem üreticilerimizi hem de tüketicilerimizi kurtaracağız. Eğer projemizi hayata geçirirsek etin kilosu en az 200 TL düşecek.”
Malatya İli Kırmızı Et Üreticileri Birliğinin bu adımını takdirle karşılayan üreticiler ise, bu tür projelerin yapılması gerektiğini söylediler.
“BU HİZMETLERİN DEVAMINI BEKLİYORUZ”
Piyasaya göre ucuz ve kepek için her kurumun bayi açması gerektiğini dile getiren Hacı Görmez isimli hayvan üreticisi, “Kırmızı Et Üreticileri Birliğine üye kaydım yok. Buradan ucuz bir şekilde yem aldım. Toplan 7 tane büyükbaş hayvanım var. Toplu olarak aldım ve piyasaya göre de çok ucuz. Bu tür hizmetlerin devamını dilerim. Birliğin yaptığını belediyeler de, tarıma bağlı diğer kuruluşlar da rahatlıkla yapar. Yeter ki kar amacı olmasın. Bu hizmetlerin devamını bekliyoruz” diye konuştu.
“FIRSATÇILARA ‘DUR’ DENMELİ”
Fırsatçılara ‘Dur’ denmesi gerektiğini belirten Rıza Korkmaz isimli üretici de “Tıpkı Tarım Kredi marketlerinde olduğu gibi kurum ve kuruluşlar da bayilikler açabilir. Ancak bu şekilde fırsatçılara ‘Dur’ denilebilir. Kimse harekete geçmese fırsatçılar atlarını istedikleri gibi oynatıyorlar. Piyasayı ele geçirdiler. Birileri çıkıp da ‘Bu piyasanın sahibi siz değilsiniz demeli” dedi.
MUHABİR: TAHİR ÖZÇELİK