Malatya birçok medeniyete ev sahipliği yaparken o medeniyetlerden de birçok iz veya kalıntıyı kendi bünyesine katmakta. Bu iz ve kalıntılar da bir kültür halinde nesilden nesile aktarılmakta. Bu kültürlerden biri de ziyaretgâh yerleri. Malatya’da çok sayıda bulunan ziyaretgâh yerlerinden bir tanesi de Melik Sunullah Cami ve Vaiz Baba Türbesi.
HALK ARASINDA VAİZ OCAĞI, VAİZ BABA VE KOCA VAİZ VE TÜRBESİ OLARAK ANILMAKTA
Melik Sunullah Cami ve Vaiz Baba Türbesinin genel özelliklerine baktığımızda halk arasında Vaiz Ocağı, Vaiz Baba ve Koca Vaiz ve Türbesi gibi isimleriyle anılan Cami surların içerisinde Ulu Camiinin batı tarafına düşmektedir. Halen mescit ve türbesi mevcuttur. Ancak mescit orijinalliğini yitirmiştir. A. Gabriel, Malatya şehir planında bu yapıyı Adile Camisi olarak isimlendirmiştir.
YAPIDA ÜÇ AYRI KİTABE BULUNMAKTA
Minaresi orijinal haliyle günümüze kadar ulaşmış; kaidesi kesme taştan, gövde tuğladan inşa edilmiştir. Minaresi form ve malzeme bakımından Ulu Camii minaresi ve Halfetih Minaresiyle benzerlik arz eder. Bundan dolayı her üç minarenin aynı döneme ait olduğu söylenebilir. 13.yy’ın ilk çeyreğinde yani 1247’den sonra yapıldığı kuvvetle muhtemeldir. Yapıda üç ayrı kitabe bulunmaktadır.
Minare kaidesinde bulunan Kitabe ise H:796 /M:1393 tarihini olup Memluklu Sultanı El-Melik Ez-Zahir Berkuk ismini taşımaktadır. Kitabenin alt satırında minarenin Cerkez b. Abdullah El-Hüseyin tarafından yaptırıldığı yazılıdır. Fakat minare, taşıdığı özellikler dolayısıyla bu tarihte yapılmış olamaz. Bu kitabe başka bir minareye ait olup sonradan buraya konmuştur veya bu minarenin tamir kitabesi maksadıyla yerleştirilmiştir. Diğer kitabeler başka eserlere aittir.
TÜRBE İÇERİSİNDE ÜÇ TANE MEZAR BULUNMAKTA
Türbe içerisinde üç tane mezar bulunmaktadır. Bunların Tevabil Gazi, Koca Vaiz Baba ve Battalgazi’nin yakınlarından birinin ( kızı veya hanımı) mezarı olduğu rivayet edilmektedir. Günümüzde bu türbe İlçemizin önemli ziyaretgâhlardan birisidir.
TÜRBENİN BAŞLICA ZİYARET AMAÇLARI
Uykuda korkan, korkulu rüyalar gören, albastı denilen kişilerin korkularını gidermek için götürüldükleri türbedir. Ayrıca uyku uyumakta zorluk çekenlerin, türbede bulunan suyu oradaki özel tas ile içerlerse uyuma zorluğunun yok olacağına inanılmaktadır.
Muhabir: HANİFE SARI