Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, 6 Şubat 2023’te yaşanan asrın felaketi olarak tanımlanan depremlerin üçüncü yılı dolarken Malatya’da devam eden çalışmaları yerinde inceledi. Bakan Ersoy, şehir için planlanan projeleri, halen süren çalışmaları ve yapılan harcamaları tek tek anlattı.
Depremlerde vefat eden deprem şehitlerini rahmetle anarak konuşmasına başlayan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak sorumluluk sahamızda atılması gereken adımları 6 Şubat’ın hemen ardından ivedilikle atarak bu milletin sahibi olduğu tarih ve kültür varlığına kol kanat gerdik. Depremlerden etkilenen kültür varlıklarının korunması amacıyla 11 ilimizde ağır hasar gören tarihi yapılardaki nitelikli malzemenin ayıklanarak envanterlenmesi ve restorasyona altlık oluşturması amacıyla çalışmalar gerçekleştirdik. Tespiti, tasnifi, temizleme ve belgeleme çalışmaları yapılan eserlerin envanter kayıtlarını tuttuk ve geçici kazı evi depoları ile müze müdürlüklerine naklettik. Yine tescilli yapıların enkazlarını da belirlenen alanlarda muhafaza altına aldık. Hemen ardından da yıkılan ve hasar gören her bir yapı ve eserin özgün haliyle yeniden ayağa kaldırılarak hizmete, kullanıma ve ziyarete açılması için mesaimizi başlattık” sözlerine yer verdi.
HASAR GÖREN TARİHİ YAPILAR İÇİN 7,3 MİLYAR LİRA ÖDENEK
Yapılan hasar tespit çalışmalarına değinen Bakan Mehmet Nuri Ersoy, “Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğümüz tam 5 bin 119 taşınmazın hasar tespit çalışmalarını gerçekleştirmiştir. Bu kapsamlı çalışma neticesinde söz konusu yapıların 364 tanesinin yıkılmış, 973 tanesinin ağır, bin 206 tanesinin orta ve bin 36 tanesinin az hasarlı olduğunu gördük. İnşa, onarım ve bakım çalışmaları için vakit kaybetmeden projelendirme çalışmalarını gerçekleştirdik. Bakanlığımıza tahsisli yapıların proje ve uygulama işleri için kullandığımız ödenek miktarı yaklaşık 7,3 milyar lira olmuştur. Bunun yanında özel mülkiyetteki tescilli yapılara yönelik hibe yardımı programı kapsamında bin 278 adet yapıya proje yardımı, 278 adet yapıya ise uygulama yardımı olmak üzere toplam bin 554 adet yapıya yaklaşık 2 milyar lira yardım sağladık” ifadelerini kullandı.
MALATYA’YA 551 MİLYON LİRA ÖDENEK AKTARILDI
“Depremden etkilenen 11 ilimizin tamamına baktığımızda çok şükür son derece hassas yürütülmesi gereken işlerden tam 63 tanesini bugüne kadar tamamladık. Hâlihazırda deprem bölgesinin tamamında devam eden iş sayısı ise 21’dir” diyen Bakan Ersoy, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yaklaşık 551 milyon lira ödenek aktararak Malatya’da başlatmış olduğumuz 6 iş başarıyla tamamlanmıştır. 3 ayrı yapı üzerinde ise restorasyon, bakım ve onarım çalışmalarımız devam etmektedir. Yine Malatya özelinde 14 adet yapının 3D belgeleme çalışmalarını tamamlamış bulunuyoruz. Ayrıca Yeşilyurt ilçesi, Hıroğlu Mahallesi, Adıyaman Caddesi’nde 8 adet yapının projelerinin yapılmasına yönelik ihale çalışmalarını başlattık. Bu yıl inşallah bunları da gerçekleştireceğiz.”
“MALATYA MÜZESİ’NDE HASAR GÖRMÜŞ 42 ESERİN TAMAMI RESTORE EDİLDİ”
Deprem bölgesinde bulunan müzelerdeki eserlerle ilgili verileri paylaşan Bakan Ersoy, “Bugüne kadar 155 eser yeniden müzelerimizin teşhirine kazandırılmıştır. Malatya Müzesi’nde hasar görmüş 42 eserin tamamı restore edilmiştir. Yine Şanlıurfa, Osmaniye, Gaziantep ve Adıyaman müzelerimizin envanterine kayıtlı olan hasarlı eserlerin tamamının restorasyonu yapılmıştır. Elbistan Müzesi envanterine kayıtlı hasar gören 35 eserden ise 29’u üzerinde çalışmalar bitmiş, 6 eser üzerinde restorasyon işlemi devam etmektedir. Kahramanmaraş ve Hatay müzelerimizdeki eser restorasyonlarını da inşallah en kısa zamanda bitireceğiz” sözlerini aktardı.
“MALATYA KÜLTÜR MERKEZİ’MİZİ DE BU YIL TAMAMLAYACAĞIZ”
Malatya Kültür Merkezi’ne ilişkin son durumu aktaran Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, “Malatya Arkeoloji Müzesi restorasyon, teşhir tanzim ve güçlendirme çalışmaları ile fiziki gerçekleşmesi yüzde 90 seviyesine gelmiş olan ve yapımına bugüne kadar 173 milyon lira harcanan yeni Malatya Kültür Merkezi’mizi de bu yıl tamamlayacağız” dedi.
“VAKIF KÜLTÜR VARLIKLARINDAN 31 TANESİ TAMAMEN YIKILDI”
Bakan Ersoy, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Yaşanan afet sonrasında bölgedeki vakıf kültür varlıklarımızdan 31 tanesinin tamamen yıkılmış, 144 tanesinin ağır, 104 tanesinin orta ve 98 tanesinin hafif hasarlı olduğu tespit edilmiştir. Somut birer eser olmalarının yanı sıra manevi olarak da milletimiz için çok büyük değer taşıyan bu 377 yapının yeniden inşa edilmesi, hasarlarının giderilerek özgün haliyle yeniden işlevsel kılınması için gereken adımları attık. Geldiğimiz noktada, inşa ve restorasyon çalışmaları tamamlanan 109 eser özgün haliyle hayata döndürülmüştür. Kalan 268 eserde de sona doğru yaklaşıyoruz. İnşallah bu yılın Haziran ayı itibarıyla bütün vakıf eserlerimiz ayağa kaldırılmış, bakım ve onarımı yapılmış olarak yeniden insanımızın hayatına dâhil edilecektir.
Bu süreçte Malatya’da hasar tespit edilen eserlerden 1’i tümden göçme, 11’i ağır hasarlı, 6’sı orta hasarlı ve 6’sı hafif hasarlı olmak üzere 24 adedine ilişkin ihale çalışmaları tamamlanmış ve restorasyon uygulamalarına başlanmıştır. Hâlihazırda 2 eserin restorasyonunu bitirdik. Kalan 22 vakıf eserimiz üzerinde yürütülen çalışmaları da ifade ettiğim gibi haziran ayı itibarıyla tamamlayacağız.”
Muhabir: TÜRKAN YILDIZ KAYA