Malatya’nın gündemini belirleyen ve olaylara farklı bir bakış açısı ile yaklaşan Bakış Açısı programı yine çok konuşulacak bir canlı yayına imza attı. Moderatörlüğünü Malatya Sonmanşet gazetesi Yazı İşleri Müdürü Sinem Hatun Davut’un yaptığı, ‘Bakış Açısı’ programının bu haftaki konukları BUSABAH Medya Yönetim Kurulu Üyesi M. Umut Bozkurtoğlu ile Malatya Gazeteciler ve Televizyoncular Cemiyeti (MGTC) Başkanı ve BUSABAH Medya Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Aydın oldu.
Malatya’da yaşanan su krizine ilişkin önemli değerlendirmelerin yapıldığı programda Malatya’nın planlı bir su yönetim politikasının olmadığına dikkat çekildi.
“MALATYA’NIN SU YÖNETİM PLANI YOK”
Malatya’da çıkan suyun dünyada maliyeti en düşük su olduğunu belirten Umut Bozkurtoğlu,
“Dünyada maliyeti düşük iki su vardır. Biri Türkiye’de Malatya diğeri de İtalya’daydı. İtalyan yetkililer gelip burada kaptajda inceleme yaptılar ve ‘Sizi suyunuz bizden daha maliyetsiz’ dediler. Son 25 yılda Malatya’da bir su politikası ya da su yönetimi görmedik. Biz bir tarım iliyiz ve ne sulama ne de içme suyu ile ilgili hiçbir politikası yok. Yaşananlar politikasızlığın bir gereği. İklim değişikliği ve küresel ısınma var yerel yönetimlerin bunlarla alakalı hiçbir çalışması ve önlemini görmedik. Şu anda çarşı merkezinin yapıldığı yer bir deniz. Yer altından çıkan su tarımsal sulamada kullanılacak denildi ama şu an çok ciddi bir sulama suyu krizi yaşanılıyor. Zamanında gerekli politikalar yapılmadı, Malatya’nın maliyetsiz suyuna da kaybettik. Malatya’nın su yönetim planı yok. Kayıp kaçaklardan bahsediliyor, bunlar bilgisayar ortamından tespit edilebiliyordu sonradan bu bilimsellik kaybedildi. Önümüzdeki 20 yılda su, en büyük stratejik unsurlardan biri olacak. Söğütlü Cami’nin altından çıkan su eğer içilebilirler varsa şehre kazandırılabilir. Organize Sanayi bölgesinde birçok tekstil ve boya fabrikası suyu kuyudan alıyor. Birinci ve ikinci sanayi bölgesinin tam ortasında obruk oluştu. Bu yer altı kaynaklarının çok çabuk tüketilmeye başlandığını gösteriyor. Yer altı kaynaklarımız 25 yıl önceden tüketilmeye başlandı”
şeklinde konuştu.
“BU SİSTEMLER DEVLET POLİTİKASI HALİNE GETİRİLMELİ”
Sulama birliklerinin 5 yıl önce tamamen özerk bir yapıya sahip olduğunu söyleyen Bozkurtoğlu,
“Battalgazi ve Derme sulama birlikleri 2021 yılında Devlet Su İşlerine bağlandı. Sulama birliklerinin görevi su dağıtmaktan başka bir şey değildir. Geçmiş yıllarda sulama birliklerinde çok ciddi yolsuzluklar vardı bu kamuoyunda ciddi yankı bulunca Devlet Su İşlerinde bağlandı. Devlet Su İşleri de su politikasından yoksun. Malatya’da acilen sulama birliklerinin tüm yetkilerinin alınması gerekiyor. Sadece su faturası gönderiyor. Çoğu çiftçi yeteri kadar su alamadığını söylüyor. Birçok bölgede vahşi sulama bitti damlama sistemine geçildi. Bu sistemler devlet politikası haline getirilmeli. Kayısı sulamalarının da fiskiyeleme ile olmalı. Bunlar yapıldığı takdirde çok ciddi bir su tasarrufu sağlanıyor”
ifadelerini kullandı.
“BU SORUNLARIN ŞİMDİYE KADAR ÇÖZÜLMESİ GEREKİYORDU”
Malatya’da yıllardır tarımsal sulamada bir sorun yaşandığını kaydeden Malatya Gazeteciler ve Televizyoncular Cemiyeti (MGTC) Başkanı ve BUSABAH Medya Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Aydın ise,
“10 yıl önce sulamada kapalı sisteme geçileceği söylendi. Bilim adamlarının çalışma yaptığı söylendi ama sonuçta hiçbir şey yok. Bu yıl zirai don nedeniyle kayısı olmadı ama buna rağmen ağaçların kurumaması için sulanması lazım. Yaşadığımız sorunlar bugünün sorunu değil. Yıllar öncede bu sorunlar vardı ve bu sorunların şimdiye kadar çözülmesi gerekiyordu. Yine bir sıcak mevsim yaşıyoruz ve yine sulamada sorun var. Havalar soğuyacak kış gelecek ve unutacağız hiçbir önlem almayacağız”
diye konuştu.
“3 YILDIR NE YAPIYORSUNUZ”
Tarımsal sulamanın yanı sıra Malatya’da içme suyu ile ilgili de bir sorun yaşandığını ifade eden Aydın,
“Gündüzbey’de bir kaynak suyumuz var, 1946 yılından beri planlı bir şekilde şebekeler yapılıyor ve bu şehrin su ihtiyacı oradan kaynaklanıyor. ‘Bu yıl yüzde 20 oranında bir azalma var’ dediler. Saniyede 2 bin 700 ile 2 bin 500 metreküp su akıyor. Bunu hesapladığınızda bir insan günde 150 litre su kullansa 1 milyon 500 bin kişiye yetecek kadar su var. Yüzde 20 azaldı diyelim 1 milyon kişiye yetecek kadar su var. Bu suyu merkeze yakın yerler kullanıyor ve tahmini 500 bin kişi kullanıyor. 2 katı yetecek kadar su var ama burada mesele farklı. Burada bir rant söz konusu. Karakaya’dan borularla su getirmek milyarlar tutuyor. Darende’ye bir baraj yapacaklar oradan bir su çekecekler ve o barajın yapımı 10 yıl. Karakaya’dan buraya çekseler 3 yıl sürer. Mesele milyarlarca para. Orada bir kayıp olup olmadığını bilmiyorum ama su fazlasıyla yeter. Sinan Çeçen altyapı yüzde 30 oranında çöktü diyor, 3 yıldır ne yapıyorsunuz? Paraları altyapıya harcayın. Çöken sistemi onarın. Yüzde 20 bile kayıp olsa 1 milyon kişiye yetecek kadar su var. Bu su kesintilerinin olmasının tek nedeni yüzde 20’lik kayıp mı? Ben bunun bilinçli olduğunu düşünüyorum. Tabi ki önlem alınmalı ama acele bir şekilde hemen buradan su çekmemiz lazım diyorlar. Kaynaktan çıkan su Malatya’ya fazlasıyla yeter. Altyapınız çökmüşse milyarlarca para harcayıp Karakaya’dan su getireceğine altyapıya yatırım yap. Yarın Karakaya’ya da ne olacağını bilmiyoruz. Sadece suyu getirmek değil onu arıtmak için de milyarlarca para harcamak lazım”
şeklinde konuştu.
“BU ŞEHRİN MİLYARLARCA PARASI GİDECEK”
Malatya’nın yeteri kadar suyu olmasına rağmen su üzerinden bir rant elde edilmeye çalışıldığını belirten Aydın,
“Kaç yıllık kaynaktan çıkan su kuruyor da Karakaya’daki su kurumayacak mı? Burada başka şeyler var. Bir rant söz konusu. Ben buna iyi niyetli bakmıyorum. Bir ihale açacaklar bu şehrin milyarlarca parası gidecek. MASKİ Müdürüne soruyorum yüzde 20 kayıpla bile 1 milyon kişiye yetecek olan su nerede? Niye mahalle mahalle suları kesiyorsunuz? Suyu yönetemiyorlar. Sorunları çözemiyorsanız. Bu memlekette hiç kimse bir şey bilmiyor, su yüzde 20 azaldı kesintiler oluyor diyeceksiniz biz de inanacağız. Yüzde 20 azaldı peki yüzde 80 nerede. Geçenlerde musluktan yine çamur akıyordu. Şeffaf olun. Suyu yönetemiyorsanız sizin işiniz ne? Bir sorun da bu işi bilenleri işten çıkarmış, emekli etmişler. Yaşanan su kesintilerinin nedeni ya beceriksizliktir ya da bilinçli yapılan bir şeydir. Bilinçli yapıyorlar ki ihale olsun. Selahattin Gürkan’dan sonra Sami Er’in ekibi geldi ama ben bir farklılık görmüyorum. Her yeri beton yapıyorlar hani yeşil Malatya’ya ne oldu? Deprem bize bir şey öğretmişti biz özlediğimiz yeşil Malatya’ya dönecektik ne oldu? Yine her yer beton. Fuzuli’de nehir akıyor sonra kaynakta su azalmış diyorlar. Bunlar olurken muhalefetten de bir ses çıkmıyor. Malatya’da o kadar şey oluyor, sahte diploma oluyor ama Veli Ağbaba açıklama yapmıyor bu da manidar herhalde bir korkusu var. CHP heyeti geldi Veli Ağbaba’nın dediği yerlere gittiler güya sorun dinlediler. Her bireyin artık bugünden başlayarak suyu daha bilinçli kullanması lazım. Ama yöneticilerin de doğru bir plan ve projeleri olması lazım. Milyarlarca para harcayıp boru çekecekler belki yarın Karakaya’dan su gelmeyecek boru da bize kalacak”
ifadelerine yer verdi.
“BU MEMLEKETİN SORUNLARI VAR ÇIKIN BUNLARI KONUŞUN”
Malatya’nın menfaati için sorunları konuşmaya devam edeceklerini belirten Aydın,
“Biz iyiye iyi deriz, kötüye kötü. Malatya’da bazı basın organları Selahattin Gürkan döneminde övgüler yağdırdı sonra Sami Er geldi. Sami Er’i övdüler Selahattin Gürkan’ı kötülediler. Biz görünmeyenleri söyleyeceğiz yöneticilerde bunu görüp hata yaptıklarında bu hatanın farkına varsınlar. Bunun için de cesur olmak, kimseye minnet eylememek lazım. Biz bunu yaparken bazı gazeteciler bize dolaylı yazı yazıyor. Siz 28 Şubat döneminde o dönemin gücünün söylediklerini yazıyordunuz. Başörtüsü mağduru kızlar için değil o güç için yazıyordunuz. Bugün de döndün AK Parti’ye AKP diyorsun en çok sen nemalanıyorsun ve bugün Sami Er size danışmadan bir iş yapamıyor. Sonra da bizi eleştiriyorlar. Bu memleketin sorunları var çıkın bunları konuşun. Yalakalık, şerefsizlik yapmayın. Malatyalı değilsiniz Malatyalılardan daha çok Malatyalıyım diyorsunuz. Siyasetçilerde bunlara prim veriyor. Bugün bu memleket Öznur Çalık’ı, Selahattin Gürkan’ı arıyor. Malatyalılar geçmişi arıyor. Ben Cumhuriyet Halk Partili değilim ama Mevlüt Aslanoğlu’nu çok seviyorum. Malatya’nın menfaati için her türlü mücadeleyi veriyordu. Veli Ağbaba, Cumhurbaşkanı’na otoriter diyor kendi ortada muhalefet koymadı. Mesele siyasi parti değil, mesele ahlaklı olup ahlaklı olmamak”
açıklamasında bulundu.
MUHABİR:MEHMET TEVFİK CİBİCELİ