7.7 ve 7.6 büyüklüğündeki depremlerin ardından yaklaşık 18 ay geçse de artçı depremler Malatya’da devam ediyor. En son dün sabah saatlerinde meydana gelen ve merkez üssü Yeşilyurt ilçesi olan 3.9 büyüklüğündeki deprem Malatyalılarda korku ve paniğe neden oldu. Yerin 8.23 kilometre derinliğinde oluşan bu depremi ve bu gibi artçı depremlerin orta hasarlı binalara olan etkisini değerlendiren İnönü Üniversitesi Öğretim Görevlisi Vehbi Aluçlu, gazetemize konuşarak önemli bilgiler verdi.
Bu deprem nedeniyle tüm Malatyalılara geçmiş olsun dileklerini ileten Aluçlu, Malatya’nın bir deprem bölgesinde olduğunu tekrar hatırlatarak, bu gibi depremlerin binalarla ilgili daha fazla sıkıntı doğurduğunu söyledi.
“BU YAŞANANLAR ARTÇI DEPREM”
Yeşilyurt’a ana depremin olduğunu hatırlatan Aluçlu, “Yeşilyurt ilçesinde yaşanan 3.9 büyüklüğündeki deprem artçı bir depremdi. Yeşilyurt ilçesinde daha büyük bir deprem yaşanacağını düşünmüyorum. Ana deprem oldu, bu yaşananlar artçı deprem. Fakat depremin yaşandığı bu bölgede yan kollar var. Sağa sola giden, tıpkı bir ağacın kolları gibi yan faylar var. Bunlar deprem üretse bile büyük deprem dediğimiz 6’nın üzerinde bir deprem üretmesi mümkün gözükmüyor” dedi.
“DAHA DİKKATLİ ÇALIŞMAK GEREKİR”
Artçı depremlerin hasarlı binalara olan etkisini anlatan Aluçlu, şunları kaydetti:
Bu artçı depremler Malatya’daki hasarlı binalarda hasar miktarını değiştirecek şekilde sürekli olduğu için hasar miktarları değişebilir burada. O yüzden orta hasarlı binaların hasarları özellikle tekrar tespit edilmesi gerekebilir. Artı bu yeni yapılacak olan ya da şu anda inşaatı devam eden binalarla da ilgili sıkıntılar olabilir. Daha mukavemetini kazanmamış bir beton dökülmüşse binaya, bu sarsıntıdan dolayı o binanın betonu etkilenebilir. O yüzden bu konuda daha dikkatli çalışmak gerekir. Hızlı prizini alan betonlar kullanılması gerekiyor. Yani bazı betonlar mukavemetini çimentodan kaynaklı olarak hızlandırılıyor. Yeni dökülen betonlara hızlandırıcı katarak mukavemetini daha hızlı kazanması sağlanabilir. Yani burada hasarlı binalarımızın tekrar gözden geçirilmesini talep ediyorum. Yani onların zaten daha önceden de hiç hasar tespiti yapılmamıştı. Daha önceden de yapılmamıştı hasar tespitleri. Buna dikkat edilmesi gerekiyor.”
“BU ŞEKİLDE BİR ÇALIŞMA YAPILABİLİR”
Malatya’da daha çok depremlerin olacağını belirten Aluçlu, “Malatya'da daha çok depremler olacak biliyoruz. Daha çevremizde kırılmayan 3 fay var. Burada yerinde dönüşüm yapılacak binalar var. Bunların da betonları mukavemetini hızlı kazandırılabilmesi için buna uygun tasarımlar yapılarak beton dökülmesi gerekir. Çünkü bizim normalde beton döktükten sonra kalıp alma süreleri var. Bu kalıp alma süreleri hızlandırılmış betonları daha erken sökebiliyoruz. Bu şekilde bir çalışma yapılabilir. Orta hasarlı binaların eğer hasar miktarında değişiklik olduysa, bu tespit edildiyse o binaları tahliye etmek gerekir diye düşünüyorum” diye konuştu.
“BAŞTAN SAVMA YAPILDIĞINI BİLİYORUZ”
Aluçlu, hasar tespitinin gözlemsel olarak yapılmasının bir önemi olmadığını belirterek, “Gelen mühendisin bodrumdan başlayarak, çatı katına kadar bütün katları gezip yapı elemanlarını tek tek kontrol etmesi gerekiyor. Böyle bir çalışma yapılacaksa bu şekilde yapılması gerekiyor. Ben gözlemsel rapora inanmıyorum. Tüm binalara yeniden hasar tespit çalışması yapmak belki şu an mümkün olmayacak ama orta hasarlarla ilgili konuşursak, orta hasarların bu binada gerçek anlamda orta hasarlı mı, ağır hasarlı mı olduğunu mutlaka deneysel rapor bize bunu söyleyecektir. Gözlemsel hasar tespiti yapılan binalarda tespitin ne kadar yüzeysel ve baştan savma yapıldığını biliyoruz. Tekrar onları aynı şekilde yapacaksak çok da bir anlamı olmayacak. Ama gerçek anlamda deneysel olursa biz bu tespiti yapmış oluruz” ifadelerine yer verdi.
“GÜÇLENDİRME OLAYI ÇOK ÖNEMLİ”
“Güçlendirme yapılan binalar mutlaka performans analizi raporu almıştır” diyen Aluçlu, şunları kaydetti:
“Vatandaşlarımızın bunu yaptırmış olmaları gerekiyor. Güçlendirmenin nasıl yapılacağını anlamak için zaten performans analizinin yapılmış olması gerekiyor. Ama çalışmanın profesyoneller tarafından yapılması lazım. Çünkü güçlendirme olayı çok önemli. Güçlendirme adı altında eski mukavemetinden daha kötü hale getirilen binalarla ileride karşılaşabiliriz. Yapılan çalışmalar bu binalar mukavemet olarak daha kötü olduğu için, binaya ekstradan da yük getireceği için, ilerideki artçı depremlerde ya da ana depremlerde yıkılacak binalar olarak karşımıza çıkabilir. Eski mukavemetinden daha kötü duruma getirilen binalar var. Ama gerçek anlamda orta hasarlı bir binaya güçlendirme yapıldıysa eski mukavemetinden 2-3 kat iyi duruma getirilebilir. Ama bu konunun uzmanları tarafından yaptırılması gerekiyor. Çünkü herkes piyasaya çıkarak ‘ben bu işi yaparım’ diyor ama yaptıkları işler binaya faydadan çok zarar veriyor.”
Muhabir: TAHİR ÖZÇELİK